#tbt jillis-bruggeman-homohaat-gay-proces-go-with-the-vlo

Gepubliceerd op 6 april, 2017 door Danny Post

1

De ‘vuyle ontucht’ van Jillis Bruggeman

Op 9 maart 1803 werd de 53-jarige Jillis Bruggeman aan een galg vastgebonden en doodgeslagen. De Schiedamse middenstander had zich schuldig gemaakt aan ‘de afschuwelijke misdaad van sodomie en daaraan grenzende vuile wanbedrijven’. Nu de homohaat om ons heen weer oplaait, is het goed om bij zijn afgrijselijke dood stil te staan.

Ik zat vandaag nog op de Grote Markt in Schiedam waar Jillis Bruggeman gestorven is. Het is een plein als zovele andere in oude Nederlandse steden. Omringd door statige historische panden, een stadhuis in het midden en een stel terrassen waar het op mooie dagen gezellig druk is. Het kost me heel veel moeite om dat pittoreske stukje van mijn geboortestad te zien als een plek waar een man op gruwelijke wijze werd omgebracht. Een ‘soortgenoot’ van me nog wel. En toch gebeurde het. In 1803 kreeg de pas 53-jarige Jillis de doodstraf, omdat hij zich vanaf zijn vijftiende schuldig had gemaakt aan ‘de afschuwelijke zonde van sodomie en daaraan grenzende vuile wanbedrijven’. Het vonnis werd voltrokken op woensdag 9 maart 1803. De beul bond Jillis vast aan de galg en sloeg hem net zolang met een zweep totdat hij bezweek.

jillis-bruggeman-homo-doodstraf-galg-go-with-the-vlo

Wat je vroeger met homo’s deed? Je kookte ze op hoog vuur of liet ze bungelen in de wind.

jillis-bruggeman-sodomie-homo-doodstraf

Jillis maakte zijn schamelheid bloot. De vieze smeerlap.

schiedam-jillis-bruggeman-homo-go-with-the-vlo

De feeërieke Grote Markt krijgt een sinister randje als je haar geschiedenis kent.

Wat zou er door Jillis Bruggeman heen zijn gegaan toen hij voelde hoe de zweep zijn vlees uiteenreet? Ging hij met opgeheven hoofd zijn dood tegemoet en weigerde hij om zich te schamen voor zijn gedrag? Of vond hij ook dat hij zo’n bloederige straf verdiende? Waren hem gevoelens van zelfhaat aangepraat door een maatschappij die hem en zijn roze broeders en zusters absoluut niet tolereerde? Je moest in het Nederland van toen haast een doodswens hebben om out and proud door het leven te gaan. Homo’s en lesbiennes vertoonden volgens het gros van de burgers misselijkmakend, tegennatuurlijk gedrag. Als je ‘zo’ was, was je een freak. Ongedierte. En ongedierte moest uitgeroeid worden.

Valse nichtenstreek
De homoseksualiteit van Jillis Bruggeman kwam aan het licht, omdat hij gechanteerd werd. Jillis, die zoals gezegd al vanaf zijn vijftiende van de herenliefde genoot, vestigde zich in 1782 in Schiedam als middenstander. Door zijn beroep kwam hij vaak in Rotterdam, waar hij op een zeker moment in bed belandde met een man die Scheurkogel heette. Een kapitale fout. Scheurkogel bleek een valse nicht die hem al snel begon te chanteren. Jillis moest vele rijksdaalders betalen om zijn ware aard geheim te houden. Er was nog niets aan de hand geweest als Jillis niet ook zo dom was geweest om de chantagebrieven te laten zien aan een andere vriend, ene Van der Hoop. Van der Hoop was al net zo’n foute kerel als Scheurkogel. Hij klikte bij het Schiedamse gerecht in de hoop hier zelf beter van te worden en Jillis werd opgepakt. Eén schrale troost voor Jillis: Van der Hoop werd voor zijn chantagepraktijk veroordeeld tot strenge geseling met de roede en verbannen uit Nederland.

chantage-jillis-bruggeman-homo

Jillis zou zijn sexcapades met de foute Scheurkogel al gauw berouwen.

jillis-bruggeman-homo-dood-go-with-the-vlo

Rooie oortjes. De processtukken vond men zo schokkend dat ze in een aparte zak werden bewaard.

sodomie-jillis-bruggeman-homo-2

Sodomie. Het moest eruit geslagen worden.

In de processtukken, die je nog steeds kunt inzien bij het Gemeentearchief Schiedam, lees je in detail over de ‘vuyle ontucht’ van Jillis. Hij nam tijdens de verhoren geen blad voor de mond. Vanwege de schokkende inhoud werden de stukken in een aparte proceszak bewaard. De schout (officier van justitie) kende geen genade. Jillis moest de hoogste prijs betalen voor zijn wandaden. De schout vermeldde verder in zijn eis: “dat voorts het doode lichaam van den gevangene als der begravenisse onwaardig, in eene zak gebonden met een kar of schuyt vervoerd en in zee zal worden geworpen”. De schepenen (leden van een rechtsprekend college in een stad) namen deze eis niet over, maar veroordeelden Jillis ‘slechts’ “met de koorde dat er de dood na volgt, ontzeggende den eischer zijnen verderen of anderen eisch op en jegens den gevangene gedaan en genomen, dog condemneren niettemin den gevangene in de kosten ende mizen van justitie etc.” Jillis werd dus wel begraven, maar zijn graf is lang geleden geruimd. Zelfs de hele begraafplaats waar hij lag, het huidige Stadserf, bestaat niet meer.

Alle gays moeten dood
De terechtstelling van Jillis Bruggeman is de slotakte van een periode van vijfenzeventig jaar waarin Nederlandse homo’s fanatiek werden vervolgd. Daarvoor hadden homo’s het ook niet makkelijk, maar het aantal terechtstellingen bleef beperkt (in de meeste Europese landen waren homoseksuele handelingen tot aan de 13e eeuw zelfs niet strafbaar). Dat veranderde in de jaren 1730-1731 in Utrecht. Daar werd een circuit van sodomieten (wat een rotwoord) opgerold. Ten minste twaalf mannen bekochten het schenden van de openbare eerbaarheid met hun leven. Erna laaide de homofobie flink op. Alleen al in Den Haag vonden 73 processen plaats. De meeste homo’s werden bij verstek veroordeeld tot levenslange verbanning. Veertien mannen werden geëxecuteerd en één pleegde zelfmoord toen hij op de vlucht sloeg. In Amsterdam waren het al even grimmige tijden: 44 processen, zes executies, één zelfmoord. En dan was er nog een reeks processen in het Groningse dorpje Faan. Maar liefst tweeëntwintig mannen werden beschuldigd van sodomie en ter dood veroordeeld.

galg-jillis-bruggeman-homo-schiedam-go-with-the-vlo

De stadsgalg kun je bekijken in het Stedelijk Museum Schiedam.

jillis-bruggeman-schiedam-homo-galg-go-with-the-vlo

Doe je een drankje op de Grote Markt, sta dan even stil bij de man die daar zijn laatste adem uitblies.

is-homohaat-dood-go-with-the-vlo

De idioten van Islamitische Staat. In het Midden-Oosten hebben homo’s het nog steeds zwaar.

Jillis heeft de dieptrieste eer om de laatste Nederlandse homo te zijn die ter dood veroordeeld werd. Acht jaar later, in 1811, was homoseksualiteit hier niet langer strafbaar (al zouden gelijke rechten en sociale acceptatie nog lang op zich laten wachten). Op de Grote Markt in Schiedam, pal voor het stadhuis, ligt sinds 2015 een tegel ter nagedachtenis aan hem. Tevens werd de Jillis Bruggeman Penning in het leven geroepen. Deze penning wordt ieder jaar uitgereikt aan mensen of organisaties die zich sterk maken voor de emancipatie en gelijke rechten van LHBT’s.
Dat dit helaas nog steeds hard nodig is, blijkt wel uit de gebeurtenissen van de afgelopen week. Twee mannen in elkaar geslagen in Amsterdam, twee mannen die rake klappen kregen in Eindhoven en natuurlijk de afgetuigde jongens uit Arnhem. Ik vraag me af hoeveel andere incidenten er plaatsvonden, die niet gerapporteerd werden. Een heleboel durf ik te wedden.
Overal in Nederland staan er nu mensen op die een vuist maken tegen de weer groeiende homohaat. Politici liepen hand in hand, woensdagavond was er een mars in Amsterdam en deze zaterdag zijn er demonstraties gepland in onder meer Eindhoven en Arnhem. Het is belangrijk dat we in dit land nooit meer terugkeren naar de donkere tijden waarin Jillis Bruggeman leefde. Homoseksualiteit is geen ziekte, geen ‘vuyle ontucht’. Het is gewoon een andere vorm van liefde. Het zou fijn zijn als we daar met z’n allen nu eindelijk eens aan gewend raken.

Het complete vonnis in de zaak Jillis Bruggeman lees je hier.

 

homo-sodomie-jillis-bruggeman-dood-go-with-the-vlo

Laat zulke idiote processen nooit meer terugkeren in ons land.



 

Deel dit artikel!
Facebooktwittergoogle_plusmail

 

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,


Over de auteur



One Response to De ‘vuyle ontucht’ van Jillis Bruggeman

  1. viagra cialis buy uk
    viagra without a doctor prescription
    buy generic cialis online canada

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Omhoog ↑