#tbt Blauwe Moskee sneeuw Istanbul copyright Danny Post banner

Gepubliceerd op 31 december, 2015 door Danny Post

2

Oud en toch nieuw: Istanbul in de sneeuw

Op deze laatste Throwback Thursday van het jaar gaan we naar een van de oudste steden ter wereld: Istanbul. Want daar is net een kleine persoonlijke droom uitgekomen. De stad is bedekt met een dik pak sneeuw en Danny is er voor het eerst in zeventien jaar bij. Woehoe!

“En?”, vroeg mijn man vanmorgen om tien uur. “Het heeft vannacht flink gesneeuwd zeker?” Ik lag nog in een comateuze toestand op het logeerbed van een vriend in Istanbul (ik ben hier twee weken op vakantie) toen Evren me belde vanuit Servië. Daar verbleef hij voor zaken. “Laat me even kijken,” antwoordde ik. “Volgens mij niet hoor. Er was gisteren inderdaad wat sneeuw gevallen, maar dat waren buitjes geweest en niets was blijven liggen.” Nadat ik de slaap uit mijn ogen had gewreven en het raam opende, werd ik bijna verblind door de witheid die me tegemoet schitterde. Néééé, hoe kon ik dit gemist hebben? De hele straat ging bedekt onder een dik pak sneeuw. En daarmee is op deze laatste dag van 2015 een langgekoesterde wens in vervulling gegaan, beste vlooiers. Ruim zeventien jaar reis ik nu al naar Istanbul, vanwege de liefde maar ook omdat ik er in 2008 het reisboek 101 Istanbul over schreef en werk aan een fotoboek. Echter, nooit zag ik de stad in de sneeuw. Nooit. Ik was altijd net te laat of net te vroeg. Superfrustrerend. Het was alsof Allah of welke Lord in the Sky dan ook tegen me wilde zeggen: “Je bent hier nu bijna iedere maand, maar naar één ding laat ik je nog even smachten.”

Istanbul sneeuw Gouden Hoorn bootje copyright Danny Post

Weten de orka’s en ijsberen al dat het in de Gouden Hoorn momenteel goddelijk bibberen is?

Istanbul sneeuw Aya Sofya copyright Danny Post

Palmbomen in de sneeuw. Istanbul is ook heel magisch in de winter…

Istanbul sneeuw Blauwe Moskee mensen copyright Danny Post

Langzaam verandert de Blauwe Moskee in de Witte Moskee.

Istanbul sneeuw Cihangir copyright Danny Post

Het uitzicht vanuit mijn slaapkamer. Ein-de-lijk!

Istanbul sneeuw taxi moskee copyright Danny Post

De taxi laat ik staan. Ik ga vrolijk lopen/glijden.

Istanbul voeten sneeuw diep copyright Danny Post

Knisper, knisper. Ik zink weg in geluk…

Istanbul sneeuw Galatabrug copyright Danny Post

Daar heeft deze meneer dankzij een goedkoop trucje geen last van.

Istanbul Gouden Hoorn poseren sneeuw copyright Danny Post

Strike a snow pose. Fotostudio langs de Gouden Hoorn.

Istanbul selfie in de sneeuw

“Oké, nog één selfie dan. I could kiss myself, I’m so hot.

Ik hoor jullie grinniken: “Man, het is maar een beetje sneeuw. Doe niet zo hysterisch.” Maar sneeuw in Istanbul is echt een gebeurtenis. Niet omdat het weinig voorkomt, het is bijna elke winter raak (meestal in december of januari), maar omdat het iets heel bijzonders doet met deze drieduizend jaar oude stad. Ze krijgt een fris, nieuw uiterlijk. Al het vuil en lawaai gaan plotseling bedekt onder een magische wintermantel. Voor heel even is Istanbul weer schoon en stil. Het openbare leven komt met gierende remmen tot stilstand. Er rijden amper nog auto’s, vluchten van en naar de stad worden geannuleerd en bedrijven en scholen sluiten.

Sneeuwinfarct
Auteur Orhan Pamuk schreef in zijn autobiografie Istanbul: Memories and the City (tip: koop de Engelse editie, die leest veel lekkerder weg dan de Nederlandse vertaling) dat een hagelwit Istanbul een van zijn favoriete dingen was toen hij in de jaren vijftig en zestig opgroeide in de stad. “Sommige kinderen kunnen niet wachten totdat hun zomervakantie begint, maar ik kon niet wachten totdat het zou gaan sneeuwen – niet omdat ik dan naar buiten zou gaan om erin te spelen, maar omdat het de stad er als nieuw uit deed zien. Het bedekte niet alleen de modder, het vuil, de ruïnes en de verwaarlozing, maar het creëerde in iedere straat en ieder uitzicht een element van verrassing, een verrukkelijk gevoel van naderend onheil.”

Istanbul sneeuw copyright Danny Post Sultanahmet

Vandaag is wit. De meeuwen zijn opgetogen dat dit hún moment is.

Istanbul sneeuw visser copyright Danny Post

Zou deze visser bij Allah hengelen of er nog meer van zulke glorieuze dagen aankomen?

Blauwe Moskee deur sneeuw wit copyright Danny Post

Kent iemand het sprookjes van Sneeuwwitje en de zes minaretten?

Istanbul Gouden Hoorn vissersboot sneeuw copyright Danny Post

Deze mannen hebben het beste uitzicht van allen: aankomend vanaf zee.

Istanbul sneeuw Tophane vrouwen copyright Danny Post

Zoveel wit poeder op straat, menige BN’er zou de sfeer maar wat graag opsnuiven.

Istanbul sneeuw sneeuwpop copyright Danny Post

Deze sneeuwpop begon op het laatst geld te vragen voor elke fotosessie.

Istanbul sneeuw maiskraam copyright Danny Post Sultanahmet

Gekookte maïskolven om (een klein beetje) warm te worden.

Istanbul Sultanahmet sneeuw kraan copyright Danny Post

Uit deze kraan komen alleen nog ijsklontjes.

Istanbul sneeuw Gouden Hoorn visser copyright Danny Post

Hittegolf of het anderste uiterste: de vissers zijn niet van de Galatabrug af te slaan.

Hoewel het ieder jaar zo’n drie tot vijf dagen sneeuwde en de sneeuw ongeveer een week bleef liggen, leek Istanbul telkens weer te worden verrast door de sneeuw, herinnert Orhan zich. Vooral het hart van de stad kreeg acuut een attaque. “De achterstraten gingen als eerste dicht, erna volgden de grote wegen; lange rijen begonnen zich te vormen voor de bakkerijen, net zoals gebeurde in tijden van oorlog of als er een nationale ramp had plaatsgevonden. Wat ik het mooist vond aan de sneeuw was haar vermogen om mensen te doordringen van de noodzaak om als één te handelen; afgesneden van de rest van de wereld, waren we samen gestrand. Een keer zorgden bizarre, arctische temperaturen ervoor dat de Zwarte Zee bevroor vanaf de Donau tot de Bosporus. Dit was een verbazingwekkende gebeurtenis voor wat feitelijk een mediterrane stad is en nog vele jaren erna mensen spraken er met een kinderlijk genoegen over.”

Goud van koud
Orhan doelt op het jaar 1954 waarin Istanbul tijdelijk veranderde in de Noordpool. Er lag inderdaad zoveel ijs op de Bosporus, dat mensen heen en weer konden lopen tussen de Aziatische en Europese kant van de stad. Dit hinderde het scheepvaartverkeer op een gegeven moment zo erg dat autoriteiten zelfs even overwogen om de schotsen op te blazen met dynamiet. De winter van ’54 was zo bitter koud dat hij een soort legende werd. Istanbullu’s die oud genoeg zijn om hem daadwerkelijk te hebben meegemaakt, praten er nog steeds met ontzag over en jongere generaties (ook ik) zouden willen dat ze er bij waren geweest. Voor één keer lopen van Beyoğlu naar Üsküdar in Azië – of veel beter nog, scháátsen – wat een ongelooflijke kick zou dat zijn. Noem me een kind, maar daar kan ik echt van dromen.

Istanbul in de sneeuw Galatabrug boek

Op de Galatabrug vroren je wimpers aan je wangen vast.

Istanbul Kis Gunlugu boek sneeuw

Spreek je geen Turks? Wat maakt het uit, dan kijk je toch lekker plaatjes!

Istanbul Winter Diary expositie sneeuw Bosporus

“Onze eigen Titanic ijsschots!”

Istanbul in de sneeuw boek Gouden Hoorn

Je voelt je handen gewoon vastvriezen aan de pagina’s.

Istanbul Winter Diary expositie Bosporus boot

Wie nu nog gelooft dat het in Istanbul altijd tropisch warm is, is niet goed snik.

Istanbul sneeuw Taksim plein tram

Vroeger moest een tram zich op het Taksimplein nog weleens door een sneeuwstorm ploegen.

Istanbul Galatatoren sneeuw man copyright Danny Post

Hij was er in 1954 waarschijnlijk ook bij en kan nu iets minder lachen om alle gladheid.

Istanbul sneeuw kraam mannen copyright Danny Post

Bromt: “Dit voelt weer net als vroeger.”

Istanbul sneeuw ferry Gouden Hoorn copyright Danny Post

“Links van u ziet u de Turkse Noordpool. Hij komt één keer per jaar tevoorschijn.”

Om al die mensen die er in 1954 niet bij waren te troosten, bedacht het Caddebostan Kültür Merkezi in Istanbul de speciale tentoonstelling Istanbul Winter Diary. Hierin komt niet alleen de winter van 1954 aan bod, maar ook een andere strenge winter die Istanbul nog lang zou heugen, die van 1929. Bezoekers kunnen zich vergapen aan de ijzigste sneeuwtaferelen zonder dat hun handen of oren eraf vriezen. De expositie loopt nog tot en met 10 januari, maar als je niet in de buurt bent, kan ik je ook het boek aanraden dat de inspiratie was voor deze tentoonstelling: het begin dit jaar verschenen Istanbul Kış Günlüğü 1929 ve 1954. Inderdaad een Turks boek, dus de meesten van jullie begrijpen er geen fluit van, maar dat geeft niet. De tekst kun je overslaan. De paginagrote foto’s zijn waar het om draait. Het boek staat er bol van. Prachtig, prachtig, prachtig.

Pronken langs de Gouden Hoorn
Maar terug naar het nu. Meteen na Evrens telefoontje ben ik met mijn camera naar buiten gehold. Geen minuut te verliezen, hier had ik zo lang naar uitgekeken. Aan de oever van de Gouden Hoorn bleek ik in goed selfie gezelschap te verkeren. Overal om me heen zag ik stelletjes romantische plaatjes schieten. Vanzelfsprekend waren ook de stoeipoestoeristes uit Rusland in groten getale uitgerukt. Met hun borsten, al dan niet gekocht, probeerden ze de skyline van Istanbul zoveel mogelijk uit beeld te duwen terwijl hun vriend de foto’s maakte. Zelf ben ik ook danig los gegaan in de sneeuw. Met mijn camera én telefoon heb ik een fotografisch rondje Cihangir-Galatabrug-Sultanahmet-nog een keer de Galatabrug-Tünel-Istiklal Caddesi-Cihangir gemaakt. En wit Istanbul was echt zo geweldig als ik het me altijd had voorgesteld. De blauwgrijze lucht, zwanger van sneeuw, de koepels van de moskeeën die maagdelijk tegen de hemel afstaken, de rondcirkelende meeuwen, ik kon niet ophouden met klikken.

Istanbul sneeuw trap copyright Danny Post

De Trap der Duizend Botbreuken.

Istanbul Nieuwe Moskee copyright Danny Post

En daar komt weer een sneeuwbuitje aan…

Istanbul sneeuw Sultanahmet copyright Danny Post

Een uitgestorven Istanbul, dat maak je weinig mee.

Istanbul Galatabrug sneeuw paraplu copyright Danny Post

Let it snow down on me. Intens genieten van de zoveelste blizzard.

Istanbul sneeuw Bosporus Galatabrug copyright Danny Post

En dan weet je weer waarom Istanbul een van je favoriete steden is.

Istanbul sneeuw Galatatoren trappen schoon copyright Danny Post GWTV

Voor heel even lijken de straten weer schoon.

Istanbul sneeuw Cihangir auto sneeuw copyright Danny Post

Hint: dat wordt lopen.

Istanbul sneeuw hond en kat copyright Danny Post

En daarom wordt een kat vaak slimmer gevonden dan een hond.

Istanbul Cihangir vrouw boodschappen sneeuw copyright Danny Post

En nu snel naar huis om Oud en Nieuw te vieren.

Waar mijn wederhelft was terwijl ik mijn snowtrip beleefde? Vloekend op de luchthaven van Belgrado. Het was namelijk de bedoeling dat Evren vanuit Servië door zou vliegen naar Istanbul zodat we samen oud en nieuw konden vieren. Om half één vanmiddag had hij hier al moeten zijn, maar door de hevige sneeuwval werd zijn vlucht steeds uitgesteld. Net na half zeven vanavond arriveerde hij eindelijk op Atatürk Airport. En het was geen pretje. “Dat we in dit weer zonder problemen zijn geland, mag een groot wonder heten,” appte hij vanaf de luchthaven. Tja, dat is de keerzijde van zoveel sneeuw. Zo, en nu ga ik een opwarmend glas alcohol drinken en met mijn kerel toasten op het nieuwe jaar. Ik wens jullie allemaal een vintastisch 2016!

De tentoonstelling Istanbul Winter Diary is nog te bekijken tot en met 10 januari 2016 in Caddebostan Kültür Merkezi. Meer informatie: kultursanat.kadikoy.bel.tr.

Istanbul Kış Günlüğü 1929 ve 1954
Cengiz Kahraman
Uitgeverij Yapı Kredi Yayınları
ISBN 978-975-08-3155-3
Prijs: 39 TL (€ 12,-)
alisveris.yapikredi.com.tr

 

Istanbul sneeuw stalletje weg copyright Danny Post

Zou hij nog een klantje krijgen vandaag?

Istanbul koepels in de sneeuw copyright Danny Post

Als een schaal oliebollen met poedersuiker. Om op te vreten.

Istanbul sneeuw Karaköy copyright Danny Post

Na alle kerstdrukte beleven Santa C. en zijn vrouw incognito een liefdesweekend in Istanbul.

Istanbul sneeuwpop Cihangir Galatatoren copyright Danny Post

Blijf lang genoeg stilstaan en je wordt vanzelf een sneeuwpop.

Istanbul sneeuw moskee begraafplaats copyright Danny Post

Over de doden niets dan kouds…

Istanbul kat sneeuwballengevecht

Zuzu de kat doet niet mee aan alle sneeuwballengevechten. Hij is van zichzelf al wit genoeg.

Istanbul sneeuw Aya Sofya vrouw en kind copyright Danny Post

De Aya Sofia ook eens zo zien? Rond begin januari maak je een goede kans.

Istanbul sneeuw Gouden Hoorn vissers copyright Danny Post

En dan is hij er ook weer.

Istanbul sneeuw vissen copyright Danny Post

Met dezelfde magere buit.

 

Deel dit artikel!
Facebooktwittergoogle_plusmail

 

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,


Over de auteur



2 Responses to Oud en toch nieuw: Istanbul in de sneeuw

  1. Pingback: Hoe de Turkse president een sultanpaleis sloopte | Go with the Vlo

  2. Pingback: Hoe de Turkse president een sultanspaleis sloopte | Go with the Vlo

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Omhoog ↑