Vlo nieuws jan-jans-kinderen-poep-aan-je-schoen-go-with-the-vlo

Gepubliceerd op 20 januari, 2017 door Danny Post

0

Poep aan je schoen, snik. Dag Jan Kruis!

Gisteren stierf striptekenaar Jan Kruis op 83-jarige leeftijd. De schepper van Jan, Jans en de kinderen was al geruime tijd ziek. Zijn strip zal voortleven, want deze wordt al sinds 1999 door andere tekenaars gemaakt. Maar of we daar zo blij mee moeten zijn? 

Jan, Jans en de kinderen waren zo grappig in hun beginjaren. Het gezin dat Jan Kruis baseerde op zijn eigen gezin was melig, gevat en bij vlagen lekker politiek incorrect. Mijn moeder vond me vaak schaterend in een hoekje met een album. De een-tweetjes tussen de jongste dochter Catootje en haar ‘verloofde’ Jeroentje zijn klassiekers uit de Nederlandse stripgeschiedenis. “Poep aan je schoen!” zei Jeroentje altijd en daarmee gaf Jan heimelijk een boodschap af: schijt aan de moraalridders die altijd met het opgeheven vingertje staan en alles ongepast vinden. Keurig is saai. Stout is leuker. Als kind was ik het roerend met hem eens.

jan-jans-kinderen-kruis-go-with-the-vlo

Het gezin van Jan ‘verstript’. Leuk: dochter Andrea ‘Catootje’ maakte later de strip Vijftien en een ½.

jan-jans-kinderen-poep-go-with-the-vlo

Hoi piepeloi! Jeroen was niet de ideale schoonzoon. Toch loopt hij al bijna vijftig jaar rond in huize Tromp.

jan-jans-kinderen-kruis-overleden-go-with-the-vlo

Wanneer mijn moeder vroeger gegrinnik hoorde, wist ze wat ik aan het lezen was. (Wikipedia/Ronn)

jan-jans-kinderen-emancipatie-go-with-the-vlo

De oude verhalen geven een goed tijdsbeeld van het veranderende gezinsleven.

jan-jans-en-de-kinderen-kruis-dood-go-with-the-vlo

Bommoeder Hanna was een voorbeeld voor groot én klein.

jan-jans-kinderen-taboes-go-with-the-vlo

Jan brak ook een lans voor interraciale relaties en bierschenkende kinderen.

Het vrije sfeertje van die eerste Jan, Jans en de kinderen-albums was natuurlijk een direct gevolg van de tijd waarin de strip geboren werd. Het waren de jaren zeventig en er veranderde veel. Kinderen werden wijzer, vrouwen mondiger en de mannen waanden zich niet langer de onaantastbare heer des huizes. In een huishouden vol bijdehante vrouwen delfde Jan steevast het onderspit. De sullige snorremans had geen fluit te vertellen. Jan Kruis had een goed oog voor wat er in de maatschappij speelde en verwerkte nieuwe ontwikkelingen gretig in zijn verhalen. Zo introduceerde hij het personage Hanna, die lesbisch en bommoeder (Bewust Ongehuwde Moeder) was. Hij maakte zulke zaken normaal en bespreekbaar. Jan genoot van het succes en glom wanneer er weer een nieuw album uitkwam. “Dat is een van de hoogtepunten van het jaar. Je hebt het gevoel alsof je jarig bent wanneer je naast de drukpers staat en die albums zich ziet opstapelen. Het is heel feestelijk. Alleen het nare is: dat feest duurt maar zo kort. Want daags erna ligt de volgende lege pagina alweer op me te wachten.”

Jan, Jans en de tutten
Natuurlijk kon Jan Kruis meer dan Jan, Jans en de kinderen. Hij maakte strips voor de Taptoe en in 1969 en 1970 tekende hij twee Sjors en Sjimmie-albums. Verder verzorgde hij de illustraties voor het bekende boek Reis door de nacht van Anne de Vries. Toch zullen we ons hem vooral herinneren als de geestelijk vader van die knotsgekke familie. Vanaf 12 december 1970 tekende Jan zijn strip bijna dertig jaar lang wekelijks voor het tijdschrift Libelle. Dat zijn meer dan 1.500 verhalen. Was het daarbij maar gebleven. Eind jaren negentig viel het Jan steeds zwaarder om elke week met nieuwe grappen te komen. Zijn “dierbare blok aan het been” brak hem op. Hij haalde deadlines niet en soms moesten oude verhalen opnieuw geplaatst worden om geen blanco pagina’s in de Libelle te hebben. In 1999 hakte Jan de knoop door: hij stopte ermee en droeg zijn gezin over aan een groep jonge tekenaars. Onder de naam Studio Jan Kruis zouden zij voortaan nieuwe belevenissen verzinnen. Een kolossale fout die hij voor eeuwig zou betreuren.

jan-jans-kinderen-kater-go-with-the-vlo

De Je-weet-wel-kater is gebaseerd op de oude kater Kobus van het gezin Kruis.

jan-kruis-overleden-reis-door-de-nacht-go-with-the-vlo

Het boek Reis door de nacht was razend geliefd, mede door de fraaie illustraties van Jan Kruis.

jan-jans-kinderen-douche-go-with-the-vlo

Strip-Jan: meestal het lachertje in dit vrouwenhuishouden.

jan-jans-kinderen-strip-seventies-go-with-the-vlo

Maar soms activeerde hij zijn gifklieren en werden zijn plaaggeesten op hun nummer gezet.

jan-kruis-overleden-nachtmerrie-go-with-the-vlo

Zulke politiek incorrecte grappen zijn nu passé. De tekenaar kreeg nachtmerries van de brave versie.

jan-jans-en-de-kinderen-tuttig-go-with-the-vlo

Alsof het gezin gehersenspoeld terugkeerde na een vakantie in Staphorst. Laat dit lijden ophouden.

Jan, Jans en de kinderen werd vanaf 1999 steeds braver en truttiger. De ‘grappen’ hebben een hoog EO-gehalte en de strip heeft niets meer te maken met de oude verhalen. Met Jans creatie gebeurde hetzelfde als met de strip Suske en Wiske, die ook door anderen werd voortgezet: de ziel is eruit. De tekenaar had graag als adviseur aan willen blijven, maar dat bleek geen optie. “Ik herken mijn gezin niet meer,” verzuchtte hij. “Mijn vader roept dingen die hij in het echt nooit zou zeggen. Dat doet pijn, vooral omdat hij zo ontzettend trots was op de strip. Als ik moest signeren ging hij vaak mee en zette hij ook zijn handtekening.” De teloorgang ging Jan zo aan het hart dat zijn vrouw Els iedere week eerst voor hem keek hoe de strip eruitzag. Zij bepaalde dan of hij het aankon. “Deze gaat wel, Jan,” zei ze dan. Misschien is zijn dood een mooi moment om ook zijn strip te beëindigen. Anders blijft de joviale grijsaard zich wekelijks in zijn graf omdraaien.

Jan, grote baas, bedankt dat je mijn jeugd een stukje meliger maakte!

Op Marktplaats vind je nog volop oude albums van Jan, Jans en de kinderen. Met een beetje geluk tref je een exemplaar dat nog door de maestro zelf gesigneerd is: marktplaats.nl.

 

jan-jans-kinderen-stripalbums-go-with-the-vlo

Ik voorspel dat er een run ontstaat op de oude albums.

napraten-jan-jans-kinderen-go-with-the-vlo

Sommige verhalen van Jan, Jans en de kinderen vergeet je nooit.

jurk-jan-jans-en-de-kinderen-go-with-the-vlo-2

Deze is me ook altijd bijgebleven.

tafel-jan-jans-kinderen-go-with-the-vlo-2

Net als deze.

jan-jans-en-de-kinderen-go-with-the-vlo-2

En deze.

jan-jans-kinderen-kerst-go-with-the-vlo

En zo kan ik nog wel uren doorgaan.

 

Deel dit artikel!
Facebooktwittergoogle_plusmail

 

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,


Over de auteur



Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Omhoog ↑