Vlo lit Nazi warenhuis oorlog go with the vlo

Gepubliceerd op 10 oktober, 2015 door Danny Post

0

Shoppen met de nazi’s

Ongelooflijk maar waar: tijdens de Tweede Wereldoorlog openden de nazi’s in Parijs een warenhuis waar je ‘gezellig’ de gestolen bezittingen van Joden kon scoren. Onthutsende foto’s hiervan zijn te zien in een recent verschenen boek. Je maag draait er van om.

Een nazi die in een winkel wordt geholpen door een bediende. Het lijkt op het eerste gezicht een alledaags plaatje -ook nazi’s moesten soms op pad voor een nieuwe pan of kast nietwaar?- maar de realiteit was een stuk grimmiger. Want de bediende blijkt een Joodse gevangene, de winkel een Parijs warenhuis dat werd afgepakt van de Joodse eigenaar en de producten waar ze samen naar kijken zijn gestolen uit de huizen van Joden die werden afgevoerd.

Warenhuis nazi's shoppen gestolen goederen

Stuitend. “Heeft u nog een vintage Joods kastje voor me?”

Warenhuis nazi's Lévitan oorlog

Tijdens de thirties was Lévitan een vooraanstaand meubelwarenhuis.

Warenhuis nazi's slaapkamer gestolen

In 1943 en 1944 kon je er nog steeds meubels vinden, maar dan wel tweedehands…

Levitan warenhuis Parijs keukengerei nazi's

Een keukenafdeling was er ook.

Lévitan warenhuis piano's oorlog nazi's

Iemand nog een piano? De vroegere eigenaar komt hem gegarandeerd niet terughalen.

Warenhuis Parijs nazi's beddengoed

Lévitan: voor al uw gepikte beddengoed.

Lévitan heette het warenhuis in de rue du Faubourg St Martin en van juli 1943 tot en met augustus 1944 speelden de Duitsers er winkeltje. In het gigantische gebouw waar voorheen kwaliteitsmeubels werden verkocht door de Joodse zakenman Wolf Levitan, konden nazi’s terecht voor allerlei huishoudelijke benodigdheden. Duizenden gejatte spullen die nog nat waren van de tranen van de vorige eigenaren werden er opgeslagen. Vlak voordat deze objecten naar Duitsland werd verstuurd, mochten officieren er de toppers tussenuit vissen. Of het nu ging om een fraai art deco bed, keukengerei of een mooie pop voor dochterlief, bijna alles was er voorhanden. En dankzij een constante stroom van mensen die een enkele reis richting concentratiekamp maakten, werd de voorraad dagelijks aangevuld. Wat een service.

Parijse horrorwinkel
De foto’s van dit nazi shopping paradijsje werden in 2004 teruggevonden in het Bundesarchiv van de Duitse stad Koblenz. Ze waren geplakt in een album dat in totaal 85 kiekjes bevatte en kennelijk gebruikt was als een soort inventarisatieboek. Het album werd na de bevrijding van Parijs aangetroffen in een winkel die de nazi’s gebruikten als opslagplaats en meegenomen naar München door James R. Rorimer, een van de beroemde ‘Monuments Men’. Daar hadden de geallieerden een verzamelpunt geopend voor alle roofkunst. De Amerikaan hoopte de foto’s te kunnen gebruiken bij het opsporen van nog meer gestolen objecten. Op de beelden zijn allerlei plekken te zien in Parijs waar de Duitsers hun buit opsloegen: Palais de Tokyo, Gare du Nord, het Louvre, een herenhuis in de rue Bassano en Entrepôts et Magasins Généraux d’Aubervilliers. Maar de meerderheid toont de schimmige zaakjes in het Lévitan pand.

Warenhuis nazi's meubels

De sfeer in Lévitan was even doods als die in de geplunderde huizen.

Levitan warenhuis Parijs klokken

Wie al die oude klokken gratis moesten repareren?

Warenhuis Levitan nazi's oorlog go with the vlo

Drie keer raden…

Lévitan warenhuis Parijs Joodse vrouwen go with the vlo

Hoe vaak deze Joodse sorteerders kleding van bekenden tegenkwamen? Vast heel vaak.

Warenhuis Parijs Joden oorlog Drancy

Het ‘uitzendbureau’ waar de nazi’s mee werkten, stond in Drancy.

Lévitan warenhuis Parijs transport

De angst dat ze op een dag zelf op transport moesten, spookte altijd door hun hoofd.

En schimmig waren ze. Want terwijl de eerste drie verdiepingen werden gebruikt als toonzalen, richtten de nazi’s de vierde etage in als slaapzaal voor 795 Joodse ‘personeelsleden’ van het warenhuis. Deze mannen en vrouwen die werden geronseld in het interneringskamp Drancy moesten alle binnenkomende goederen sorteren, labelen, repareren, stapelen en inpakken. Dat ze de klokken, bankstellen en serviezen soms herkenden uit de woningen van hun familie of vrienden, kon de nazi’s geen fluit schelen. Fortmachen und schnell, anders wachtte de gaskamer (uiteindelijk zouden er toch nog 164 in concentratiekampen omkomen).

Zoek en vernietig
Hoewel de meeste documenten die betrekking hadden op de ‘Möbel Aktion’ (de officiële naam die de nazi’s gaven aan het plunderen van Joodse woningen) tegen het einde van de oorlog werden vernietigd, bleven deze foto’s als door een wonder gespaard. Bij het grote publiek waren ze lange tijd onbekend, maar dankzij socioloog Sarah Gensburger is daar verandering in gekomen. In haar boek Witnessing the Robbing of the Jews: A Photographic Album, Paris, 1940-1944 (een Engelse vertaling van haar Franse bestseller Images d’un pillage uit 2010) toont ze ze in al hun onthutsende rauwheid. Ze vindt het belangrijk dat we deze zwarte bladzijde uit de geschiedenis niet achteloos omslaan. Dit warenhuis van de dood móet alsnog gezien worden.

Sarah Gensburger boeken Tweede Wereldoorlog nazi roofkunst

Het boeiende Franse boek van Sarah Gensburger is net verschenen in het Engels.

Lévitan warenhuis nazi's Parijs

In Lévitan was het bepaald geen gezellige Bijenkorf.

Gestolen gereedschappen oorlog nazi's

Gereedschap waarmee het ‘personeel’ hun Duitse klanten graag op de kop wilde slaan.

Levitan warenhuis speelgoed

Hoeveel kinderkamers hiervoor werden leeggeroofd? We willen het liever niet weten.

Lévitan warenhuis meubels nazi's oorlog go with the vlo

Nooit zouden deze kasten en tafeltjes nog een sjabbat meemaken.

Lévitan oorlog nazi's roofkunst go with the vlo

Eigenlijk kijken we hier dus naar een Joods kerkhof.

Wat Sarah zo beklemmend vindt aan de foto’s? De gründlichkeit die eruit spreekt. De Duitsers drukten niet alleen schilderijen en andere kunstobjecten achterover, ze namen ALLES mee. Zelfs de oudste koekenpannen en beddenlakens ontsnapten niet aan hun aandacht. Ieder bewijs voor het bestaan van de Joden moest uitgewist worden. Van alle 85 beelden raakt een foto van een zeventigtal schilderijen in het Louvre haar het meest. “Dat alleen de achterkanten van de schilderijen te zien zijn, geeft aan dat deze foto’s vooral bedoeld waren als bewijs dat de administratieve klus geklaard was. De foto’s waren duidelijk niet bedoeld om de kwaliteit van de werken te tonen. In dit geval wordt de administratieve waarde van de schilderijen puur bepaald door de massa die ze vertegenwoordigen. De hoeveelheid objecten geeft aan hoeveel individuen getroffen waren door dit proces van raciale uitroeiing.” Op z’n Naziaans gezegd: elk schilderij of bed stond voor weer één Joods huishouden dat van de aardbodem gevaagd was.

Witnessing the Robbing of the Jews: A Photographic Album, Paris, 1940-1944
Sarah Gensburger
Indiana University Press
ISBN 978 02 530 1744 4
Verkoopprijs: € 33,99

 

Tweede Wereldoorlog boek nazi's

Opdat we deze walgelijke inpakservice nooit vergeten.

 

Deel dit artikel!
Facebooktwittergoogle_plusmail

 

Tags: , , , , , , , , , , , , , ,


Over de auteur



Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Omhoog ↑