...

#tbt The Great Gatsby stofomslagen 2

Gepubliceerd op 30 april, 2015 door Danny Post

0

Boeken in een oud jasje

In Engeland en Amerika weten ze hoe je boeken mooi aankleedt. Op deze Throwback Thursday watertanden we van de oude covers van klassiekers als The Great Gatsby en The Old Man and the Sea. En ben je in het bezit van zo’n vroege druk maar mis je de originele stofomslag? De Amerikaanse Mark Terry maakt zo een duplicaat voor je.

Het klinkt vast heel snobistisch wat ik nu ga zeggen, maar ik lees alleen Engelstalige boeken. Dat is al zo sinds de middelbare school. Terwijl mijn leraar Nederlands me wanhopig probeerde te interesseren voor de werken van Harry Mulisch en Tessa de Loo, liep ik het liefst met een grote boog om zijn leslokaal heen. Dat kwam deels door zijn intense zweetprobleem -een dorpspomp was er niets bij wanneer Joop K. een betoog over een boek hield en zijn oksels overstroomden van enthousiasme- maar vooral omdat de hersenspinsels van schrijvers Roald Dahl, Emily Brönte en Edgar Allan Poe me gewoon meer grepen. My Uncle Oswald, Wuthering HeightsTales of Mystery & Imagination, ik verslond ze. En allemaal in de originele taal, want aan vertalingen had ik al vroeg een bloedhekel. Er gaat bij de overgang van het Engels naar het Nederland altijd iets van de oorspronkelijke magie verloren, hoe goed de vertaler ook is.

Edgar Allan Poe boekomslag

The discovery of the corpse in bed leest toch lekkerder dan De ontdekking van de hemel?

Old man and the sea Hemingway

Pronkend in de kast: een originele uitgave van The Old Man and the Sea.

Boekomslagen Christie Steinbeck

Christie en Steinbeck wisten hoe ze de lezer moesten verleiden.

Metropolis boek

Het boek Metropolis of de film? Het boek natuurlijk.

Oude boekomslag Roald Dahl

Roald Dahl begreep de kunst van het weglaten.

Boekomslag

In de sixties had men last van een zuiver minimalistisch geweten.

Toen ik ouder werd, intensiveerde die gewoonte alleen maar, waardoor er nu, anno 2015, bijna geen Nederlandse boeken meer in mijn kast staan. Best raar voor iemand die zijn werk maakte van het schrijven, maar ik kan er niets aan doen. Engelse en Amerikaanse auteurs zijn naar mijn mening superieure verhalenvertellers. Een uurtje met hen en ik ben compleet van de wereld.

Best of British
Er is nog een andere reden waarom ik zo’n zwak heb voor Engelstalige boeken: ze zien er veel en veel mooier uit. Terwijl de meeste Nederlandse boeken alleen nog in paperback-vorm verschijnen, koesteren ze met name in Groot-Britannië hun hardcover-cultuur. Bij iedere eerste druk wordt er ouderwets groots uitgepakt en dat levert de prachtigste gebonden boeken met dito stofomslagen op. Cadeautjes voor de ogen noem ik ze weleens en je kunt me niet blijer maken dan wanneer je me een uurtje loslaat in de Londense boekhandel Hatchards. Soms zijn de hardcovers die ik daar op de leestafel aantref zo fraai dat ik ze puur vanwege de kaft koop.

Boekomslagen Lord of the flies

Twee ouwetjes in een flitsend jasje.

Steinbeck boekomslag

Wie een goed exemplaar van deze Steinbeck-classic bezit, is een rijk mens.

Agatha Christie boekomslagen

Of een gave Sparkling Cyanide kostbaar is? Daar kun je vergif op innemen.

Boekomslag Brood Queen

Pure grafische schoonheid.

Klassieke boekomslagen Catcher in the rye

De klassieker links is binnen, rechts staat nog op het verlanglijstje.

Nevil Shute boekomslag

Gevonden voor 1 euro op de rommelmarkt.

Het was ook in Hatchards dat mijn belangstelling voor vintage hardcovers gewekt werd. In een kast stonden heruitgaven van de grootste thrillers van mijn oude jeugdheldin Agatha Christie inclusief de stofomslagen van toen. Hoewel het kopieën betrof, waren de ontwerpen nog altijd schitterend. Sindsdien ben ik een kleine zoektocht gestart naar vroege hardcover-edities van beroemde romans. Met resultaat. In kringlopen en op rommelmarkten vond ik The Old Man and the Sea van Ernest Hemingway, A Night to Remember van Walter Lord, Giant van Edna Ferber Giant, Breakfast at Tiffany’s van Truman Capote, Portrait of a Turkish Family van Irfan Orga en een hele reeks antiquarische edities van Agatha Christie waaronder 4.50 from Paddington.

Gatsby’s grote geldboot
Toch is er één probleem bij het vinden van die vroege edities: de stofomslag. Het stuk papier dat het boek maakt, de parel in de kroon, zit er meestal niet meer bij. En als ‘ie er wel bij zit, is hij vaak smerig, broos en aan flarden gescheurd. Gevolg? Voor een in perfecte staat verkerende hardcover van bijvoorbeeld F. Scott Fitzgerald betaal je de hoofdprijs. Wie een ongehavende eerste editie van The Great Gatsby met stofomslag wil bezitten, moet daarvoor zijn huis verkopen. In 2013 werd een exemplaar op de site The Jones Brothers voor maar liefst 194.000 dollar verkocht. En dan ging het nog om een exemplaar waarvan de cover niet eens helemaal gaaf was. Hij was wat verschoten en er zaten kleine scheurtjes in.

Great Gatsby cover

Het velletje papier van 194.000 dollar.

Scott Fitzgerald schrijver

F. Scott Fitzgerald had The Great Gatsby leeg kunnen laten. De cover is toch het meest waard.

Fitzgerald boekcovers

Scheuren in de stofomslag? Hup, tienduizenden dollars aftrek.

Tender is the night Fitzgerald

Ook latere drukken van Tender is the Night zijn kunstwerkjes.

The Hobbit schetsontwerp

Cover-ontwerp uit 1937 voor The Hobbit. De eerste editie van dit boek kost eveneens duizenden dollars.

Oude boekomslagen Hemin

Nog twee titels waar verzamelaars elkaar voor neerschieten.

Eigenaar Charlie Jones van Jones Brothers kijkt er echter niet van op. Hij schat dat er nog maar zo’n vijf exemplaren van de eerste druk van The Great Gatsby bestaan waarvan de stofomslag nog geheel intact is. Bovendien is die stofomslag uit 1925 een van de meest iconische boekcovers allertijden. Geen wonder dus dat de prijzen voor zo’n zeldzame editie gemiddeld beginnen bij 140.000 dollar. Ter vergelijking: de eerste editie zonder stofomslag kost je ‘slechts’ zo’n 8.000 à $ 9.000 dollar. Charlie: “Wanneer je een exemplaar van The Great Gatsby in topconditie kunt vinden, eentje die eruit ziet als nieuw, dan kun je qua prijs bijna alles vragen.”

Kopieer je klassiekers
Toch is er een oplossing voor boekliefhebbers met een beperkt budget. De Amerikaanse Mark Terry verkoopt op zijn site Facsimile Dust Jackets LLC reproducties (zogenaamde facsimiles) van alle legendarische stofomslagen die er voor 1976 gemaakt zijn. Daarmee kun je een oude hardcover die je voor een paar euro op de rommelmarkt kocht en waar geen omslag meer bij zit, enigszins in ere herstellen. Oké, origineel is het niet, maar een kaal boek is ook maar zo kaal.

The cat in the hat boekomslag

De kat met de hoed blijft goe-oed.

Enid Blyton boekomslag

Lang voor Peter R. de Vries waren er de misdaadbestrijders van Enid Blyton.

Boekomslagen sci-fi

De invasie van de anabolenmieren?

Boekomslagen rendez-vous

Nee, dit is NIET de uitgehongerde hand van Yolanthe.

Mrs. 'Arris goes to Paris boekomslag

Mrs. ‘Arris ging naar Parijs en kwam daar een hele enge vent tegen.

Het is een dienst die in 1995 uit een persoonlijke frustratie is geboren, legt Mark uit: “Toen ik begon met het verzamelen van oude boeken, ontdekte ik al snel dat het me nooit zou lukken om alle boeken nog inclusief hun originele omslag te kopen. Ik genoot enorm van deze dustjacket art en stond voor een dilemma. Hoe verder? Nu wil het geval dat ik tijdens het opbouwen van mijn eigen bibliotheek vele andere verzamelaars had ontmoet, waardoor ik toegang kreeg tot vele fantastische boekomslagen. Ik kreeg een idee. Ik besloot ze op mijn computer in te scannen en vervolgens uit te printen. Ik creëerde mijn eigen omslagen. De resultaten waren zo gewild dat ik ze uiteindelijk aan anderen begon te verkopen.”

Nep, nou en?
Wie tegenwoordig een kijkje neemt op de computer van Mark, ziet dat hij de afgelopen twintig jaar bepaald niet stil heeft gezeten. Hij heeft de covers van alle grote romans van de twintigste eeuw opgespoord. “Ongeveer 50.000 verschillende titels om precies te zijn. En als je alle varianten en duplicaten meetelt zelfs meer dan 70.000.” Hij speurt er de hele wereld voor af. Geen verzamelaar is veilig voor hem. “Ik ben de hele Verenigde Staten door gereisd, Europa, Engeland, Australië, Nieuw-Zeeland, overal waar ik maar interessante collecties kon inscannen.”

Vintage boekomslagen

Wat maakt het nog uit waar het verhaal over gaat? Kopen!

Boekomslagen slippery dick

Pas op: in het donkere bos kun je zomaar tegen een slippery Dick oplopen.

Oude boekomslag Tarzan

Aap-heffen. De man voor wie de jungle één grote sportschool was.

Oude boekomslagen the dame

Vurige dames zijn fatale dames…

Boekomslag William

Zou William zó boos zijn op zijn moeder?

Boekomslagen horror

Welkom in Casa Dracula. U gaat er nooit meer weg.

Niet alle 70.000 stofomslagen die Mark inscande, zijn te koop. “Velen zullen nooit de website halen omdat ze te beschadigd zijn om digitaal te herstellen of omdat ze nog zo makkelijk te vinden zijn dat het niet logisch is om ze te restaureren. Desondanks maken ze een belangrijk deel uit van mijn Dust Jacket Archives.” Want dat is waar Mark gaandeweg zijn levenswerk van heeft gemaakt: het verzamelen en preserveren van deze unieke kunstvorm. Deze kleine meesterwerkjes mogen wat hem betreft niet verloren gaan. Over het ‘nepgehalte’ van de omslagen die hij verkoopt, kan hij kort zijn. “Deze worden vooral gekocht door verzamelaars die hun oude boeken willen beschermen met een facsimile van hoge kwaliteit, zodat ze kunnen genieten van een afbeelding die ze anders waarschijnlijk nooit zullen zien.” Of ik zelf voor Marks kopieën zal bezwijken? Het is heel verleidelijk, maar ik hoop tóch nog eens een zesde, gaaf exemplaar van de eerste druk van The Great Gatsby te vinden. Mocht je toevallig een blauw randje uit de boekenkast van je grootvader zien piepen, bel me dan even. Voor twee ton kan ik een hoop Engelstalige klassiekers kopen. Mét de originele stofomslagen.

Kijk voor nog veel meer bijzondere oude boekcovers op facsimiledustjackets.com.

Georgy Girl omslag

Waarom zo sip? Hier worden wij juist ontzettend blij van.

Deel dit artikel!
Facebooktwittergoogle_plusmail

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,


Over de auteur



Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Omhoog ↑