...

Woonshop

Gepubliceerd op 11 februari, 2015 door Danny Post

4

Dode beestenboel

Opgezette uilen, vossen, reebokjes, in steeds meer interieurs vinden ze een gezellig onderkomen. Vanachter de bank duikt zelfs een incidentele beer op. Creepy? Welnee, de kunst der taxidermie is fascinerend mooi. Alles gaat voorbij, maar deze dieren leven voort.

Bad de fret heette mijn eerste opgezette dier en ik zal hem nooit meer vergeten. Niet omdat hij zo prachtig was, nee meer vanwege alles dat hij mankeerde. Toen ik de witte, aan een plankje vastgespijkerde fret kocht op een markt was ik zo euforisch dat ik vergat om hem goed na te kijken. Had ik dat maar wel gedaan. Dan had ik tijdig ontdekt dat het beestje een mottige vacht had, lelijke geplakte oogjes en ergste van alles, een ontbrekende poot. Een handicap die door de vorige eigenaar slinks was gemaskeerd door de vacht erboven een klein stukje omlaag te trekken en vervolgens met wat secondelijm rond het kale ijzerdraad van die poot vast te plakken. Waardoor je op het eerste gezicht niet doorhad dat hij de dierlijke variant van een driewieler was. Vandaar de naam Bad. Hij was een beetje als Madonna: van ver af leek het alsof hij de jaren ongeschonden was doorgekomen, maar hoe dichterbij je kwam hoe duidelijker je de knopen en trucjes zag waarmee hij bijeen werd gehouden.

Fret opgezet en mislukt

Rara, welke opgezette fret leek op mijn Bad?

Opgezette leeuw mislukt

“Sorry *hips* koning Frederik, ik kwam onderweg Bonnie St. Claire tegen en van het één kwam het ander.”

Ik troostte mezelf met de gedachte dat koning Frederik I van Zweden iets nog veel ergers was overkomen. Toen hij in de achttiende eeuw het bevel gaf om de leeuw die hij cadeau kreeg van Algerije op te zetten, maakte de preparateur (de arme man had nog nooit een levende leeuw gezien) er zo’n zooitje van dat het dier dat op zijn paleisstoep werd afgeleverd meer leek op een zwakzinnig knuffelbeest na een nachtje comazuipen dan een angstaanjagende Lion King.

Vlinders rommelmarkt

Helemaal Silence of the Lambs. Deze antieke toppers fladderden zo mijn huis binnen.

Opgezette dieren Utrecht

Last van duiven met chronische buikloop? Zet deze vos voor je raam.

Opgezet roofdier

Grrrrr…de originele houten kast maakt de gotische sfeer compleet.

Ik heb Bad vrij snel erna doorverkocht (met eerlijke vermelding van zijn handicap) maar de fascinatie voor opgezette dieren was aangewakkerd. Ik kan tegenwoordig geen rommelmarkt of antiekzaak meer bezoeken zonder ze even te bekijken. Het heeft iets heel magisch en macabers tegelijk om zo’n dode uil of vos aan te raken. Zelfs de kleinere vlinders en torren boeien me mateloos. De geest van het beestje heeft de wereld vaak al vele tientallen jaren geleden verlaten, maar zijn omhulsel is er nog in al zijn glorie. Gothic beauty.

Dure grafstemming
Ik heb geluk, want opgezette dieren beleven momenteel een ongekende revival. Ze zijn haast nog hotter dan tijdens hun hoogtijdagen in de negentiende eeuw. Of het nu komt omdat we een hang hebben naar de natuur of omdat we opgezette dieren simpelweg mooi vinden, iedereen lijkt zo’n R.I.P.-woonaccesoire in huis te willen halen. Het liefst een echte oude, om die duistere Victoriaanse sfeer op te roepen. Helaas wordt de dood wel duur betaald: voor het vinden van antieke opgezette dieren heb je veel geld nodig. Zo liep ik op de antiekmarkt in Apeldoorn toevallig tegen twee uilen aan die in hun originele houten onderkomen zaten en die met een prijs van 125 euro ook nog eens heel betaalbaar waren, maar dat is zeldzaam en zal nu door de hype alleen nog maar zeldzamer worden. Meestal moet je diep in de buidel tasten.

Apeldoorn antiekmarkt uilen

Apeldoorn. Aan deze antieke jongens kun je je geen (b)uil vallen.

Armadillo en zwarte beer

Bij Ayre & Co. leven het gordeldier en de zwarte beer in harmonie met elkaar.

Opgezette vossen

“Aan tafel!” Ondanks een maag vol vulling blijven deze vossen hongerig.

Neushoornpoot plantenbak

Nijntje ziet het helemaal voor zich. Een felroze cyclaam zou deze poot zo opfleuren.

Opgezette krokodil

Hekel aan je schoonmoeder? Met mr. Croc erbij komt ze nóóit meer over de vloer.

Hoe hevig mijn dierenhart ook klopte voor de stoere vossen van Burbri Antiek in Aalsmeer, mijn portemonnee voelde de liefde stukken minder. Ook de bonte beestenboel van de Engelse winkel Ayre & Co. is fantastisch, maar wie daar valt voor een adelaar uit 1880 kan gelijk £1550,- afrekenen. Eenzelfde dure prijskaartje hangt er aan de krokodil van John Gair Antiques: £995,-. Op de site van de in vintage taxidermie gespecialiseerde Brit tref je ook de meer bizarre items aan, zoals een plantenbak gemaakt van een neushoorn-poot. Maar, zo verzekert John, alle items die hij verkoopt dateren van voor 1947 en komen uit oude collecties van musea of verzamelaars. Hier is geen hedendaagse Dombo voor neergeschoten. Hij doet niets verkeerd. Een mening die gedeeld wordt door de eigenaren van Ayre & Co.: “Hoewel sommige van onze dieren gedood werden tijdens de jacht, zien we er geen kwaad in om ze nu te verhandelen. Door ze te vernietigen breng je deze dieren niet terug.”

Een raaf met een extraatje
Wringt het morele aspect van antieke taxidermie toch een beetje? Dan kun je er natuurlijk ook voor kiezen om een vers opgezet dier te kopen. Deze worden zonder uitzondering vervaardigd van dieren die een natuurlijke dood stierven of bijvoorbeeld als roadkill in de berm werden aangetroffen en zijn bijna niet van antiek te onderscheiden. Bovendien liggen de prijzen gemiddeld meestal (iets) lager. Je vindt ze onder meer bij Luxury by Nature en Taxidermy in Amsterdam en De Jong Interieur in Eindhoven. Maar ook op Marktplaats is er een bloeiende handel gaande. Daar adverteren zelfs preparateurs die ieder dier in een door jou gewenste houding kunnen leveren. Een reiger die een sierlijke pirouette maakt? Twee konijnen die een klassieke scène uit een kwaliteitsfilm van Kim Holland nabootsen? Alles is mogelijk.

Luxury by Nature zebra

Luxury by Nature is…een zebra als huisdier hebben.

Luxury by Nature buffel

Mayday mayday, we crashen bovenop deze zure buffel!”

Opgezette witte duiven

“Ik zweer je Tony, die pauperbruiloft van Yo en Wes nekte ons. Ben blij dat De Jong ons reanimeerde.”

Struisvogels en zwarte raaf

Allemaal beestjes. Soms neemt een opgezette raaf enkele vriendjes mee…

Mijn Vlo-collega Marie-Cecile kocht op Marktplaats een zwarte raaf. Lekker dark. “Ik vond het ideaal dat ik zelfs de houding kon bepalen. Al schrok ik wel toen hij per post arriveerde en ik de doos opende. Ineens heb je zo’n levensecht beest in handen.” Zo levensecht was de raaf, dat er na verloop van tijd ineens beestjes onder hem vandaan kropen. Was er tijdens de preparatie per ongeluk iets van het weefsel achtergebleven? Iets dat was gaan rotten? Marie-Cecile weet het nog altijd niet maar ze rilde ervan: “‘Rustig blijven,’ sprak ik mezelf toe want ik vond het intens goor en akelig. Ik heb hem in een plastic zak gedaan en in de vriezer gelegd. Een week laten liggen en toen was het gelukkig over. Ik heb nooit meer ergens last van gehad.”

Opgezette dierenpoëzie
Wanneer je erover denkt om een opgezet dier aan te schaffen, mag je tijdens je speurtocht zeker De Museumwinkel in Nijmegen niet overslaan. Van opgezette vlinders, vogels, insecten en andere dieren tot mineralen, sieraden, stolpen, skeletten, schedels, en fossielen, deze topzaak wemelt van de wonderen der natuur. Daarnaast prepareren Erwin van Zoelen en zijn team ook in opdracht. Liefhebbers lopen er de deur plat. “Opgezette dieren zijn aardig populair,” zegt Erwin met gevoel voor understatement. “Er is niet tegenop te werken. We hebben zoveel vraag dat de dieren die in de winkel staan eigenlijk meteen al verkocht zijn.”

Museumwinkel Nijmegen

In De Museumwinkel zeggen ze over de doden niets dan goeds.

Museumwinkel Nijmegen tijger vlinders

Geen budget voor een tijger naast de tv? Vlinders zijn ook leuk.

Museumwinkel Nijmegen

Eeuwige stilte. Een volière waar op de MUTE-knop is gedrukt.

Bij het Parijse Deyrolle kennen ze het ‘probleem’. De sfeervolle winkel die al sinds 1831 opgezette dieren verkoopt, is razend in trek bij vele celebrities. Regisseur Wes Anderson wil na ieder bezoek aan Deyrolle zijn hele huis veranderen in één grote, doodse dierentuin.

Deyrolle Parijs

Bij Deyrolle weten ze hoe je dieren een laatste sjieke rustplaats geeft.

Deyrolle opgezette dieren

Deze Franse taxidermist is tijdens zijn werk nooit alleen….

Deyrolle stier

Een stoere stier met een innerlijk van vlinders. Eén van Deyrolles hoogstandjes.

Echt een belevenis is Darwin, Sinke & van Tongeren in Haarlem. Taxidermisten Jaap Sinke en Ferry van Tongeren zijn ware tovenaars. Hoewel ze qua stijl van opzetten duidelijk teruggrijpen naar de zeventiende en achttiende eeuw doen ze niet aan saai realisme. Voor hen geen fazant die chillt op een simpel boomstammetje. Drama, dáár houden ze van. Tropische vogels mogen post-mortem uitbundig rond een antieke kooi fladderen en slangen zijn verstrengeld tot een arty ornament. Minstens zo indrukwekkend zijn de dromerige foto’s die ze maken tijdens het reinigen van de huiden. “Terwijl deze lege huiden drijven in het zeperige water, lijkt het soms alsof de dieren weer tot leven komen,” aldus de mannen. “Het is als een gracieus waterballet. Dat effect wilden we vastleggen, dus namen we honderden foto’s. De Aves Oxi-Action collectie is het krachtige en beeldschone resultaat.”

Darwin Sinke van Tongeren baden

I’ve got you under my skin… De foto’s van D, S & van T laten je niet los.

Macaw-Cage-DSVT

Helaas is deze gevleugelde partykooi al verkocht.

Sinke van Tongeren slangen

Kunst met de K van Krankzinnig.

Darwin Sinke van Tongeren

Jaap en Ferry kijken de dood iedere dag weer in de ogen.

Jaap en Ferry hebben inmiddels klanten van over de hele wereld. Toen de Britse kunstenaar Damien Hirst hun creaties zag, kocht hij hun gehele atelier leeg voor zijn privé-verzameling Murderme. “‘Echt ongelooflijk’ zei hij toen hij ons werk zag. Het was een raar moment dat je in één keer alles kwijt bent en opnieuw moet beginnen.”

Kuikens op je kop
In het Museum Arnhem gaan ze nog een tandje extremer dan Jaap en Ferry. Tijdens de tentoonstelling Beauty of the Beast (nog te zien tot en met 10 mei) wordt het werk getoond van meer dan vijftien internationale ontwerpers en kunstenaars, die een verbinding leggen tussen taxidermie, sieraden en beeldende kunst. Vrij vertaald: ze hebben een aantal overleden dieren (wederom allemaal een natuurlijke dood gestorven) een hele nieuwe en vaak bizarre functie gegeven. Dat resulteert onder meer in een psychedelische parkietenbeha, een ijsbeer met ingebouwd aquarium en een ‘bontmuts’ gemaakt van eendagskuikens.

Beauty of the Beast expo

Beauty en de beestachtige rattendiadeem. Gelukkig mogen vlinders ook.

Beauty of the Beast kanarie

Niet voor iedereen: deconstructed gevogelte.

Sinke van Tongeren reptielen

Deze reptielen moet je in de gaten houden. Ze hollen continu naar je koelkast.

Of ik zo’n uitgepiept hoofddeksel in huis wil? Mwah, niet echt. Doe mij maar het swingende clubje reptielen dat ik spotte op de site van Darwin, Sinke & van Tongeren. Ze zullen mijn woonkamer doen veranderen in een cool Victoriaans boudoir en alle schaamte over mijn Bad de fret-blunder voorgoed uitwissen. Voor wie nog steeds vraagtekens zet bij de juistheid van het opzetten van dieren, zijn de woorden van Ferry van Tongeren misschien genoeg om de laatste restjes twijfel definitief weg te nemen: “Als je een keer naar de Kentucky Fried Chicken gaat doe je meer aan dierenleed dan wij in onze hele collectie. Er kleeft geen enkel dierenleed aan. Als dit beest hier niet had gestaan, had ‘ie in de Kliko gelegen.” En op deze manier krijgt een papegaai of bever toch mooi een kans op het eeuwige leven.

Deyrolle vlinderkast

Deze kleurenpracht blijft voor altijd bewaard.

 
Deel dit artikel!
Facebooktwittergoogle_plusmail

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,


Over de auteur



4 Responses to Dode beestenboel

  1. Ton Tempelman says:

    Graag zou ik een zwarte raaf aanschaffen. Kunt u mij informeren over mogelijkheden en prijzen?

    Graag ontvang ik uw reactie.

    Vrgr

    Ton Tempelmam

  2. Anoniem says:

    Ik heb van mijn overleden beste vriend jaren geleden ’n grote flamingo gekregen. Het beestje is al heel wat jaartjes in zijn bezit geweest, zelf had hij deze weer gekregen van oudere mensen die wisten dat hij ’n verzamelen was.
    Mijn woning word gerenoveerd en nu is er waterschade onstaan, helaas zie ik na 2 dagen ondanks dat de flamingo gedeeltelijk was ingepakt de nek en de standaard met de pootjes nu water schade. Wat kan ik hieraan doen? Het heeft voor mij dierbare en emotionele waarde, ben bang dat het nu weg rot.

    Mvg Geraerds

  3. Geraerds says:

    Ik heb van mijn overleden beste vriend jaren geleden ’n grote flamingo gekregen. Het beestje is al heel wat jaartjes in zijn bezit geweest, zelf had hij deze weer gekregen van oudere mensen die wisten dat hij ’n verzamelen was.
    Mijn woning word gerenoveerd en nu is er waterschade onstaan, helaas zie ik na 2 dagen ondanks dat de flamingo gedeeltelijk was ingepakt de nek en de standaard met de pootjes nu water schade. Wat kan ik hieraan doen? Het heeft voor mij dierbare en emotionele waarde, ben bang dat het nu weg rot.

    Mvg Geraerds

    • Danny Post says:

      Ik denk dat je deze vraag het beste even kunt voorleggen aan de genoemde taxidermiewinkels in deze reportage. Ik maak de site Go with the Vlo, maar ben helaas geen expert op taxidermie-gebied.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Omhoog ↑