...

#tbt Ernst Lalleman Foto Americain archief foto's go with the vlo

Gepubliceerd op 14 februari, 2019 door Danny Post

0

Wie herkent de mensen op deze 235 oude foto’s?

Dertig jaar geleden kwam fotograaf Ernst Lalleman in het bezit van 235 oude portretten. Onlangs zette hij ze online, omdat hij graag wil weten wie de mensen op deze foto’s zijn. Herken jij ze? Neem dan snel contact met hem op.

Foto’s: privé-collectie Ernst Lalleman

Het is een spannend verhaal. In 1987 kraakte Ernst Lalleman, die toen nog actief was in de krakersscene, met vrienden een verlaten pand aan de Haagse Prinsegracht. Het huis, waar junks in hadden gewoond, was een gore bende. Overal lag hondenpoep en de mannen werden besprongen door vlooien. Maar verborgen tussen alle smerigheid lag ook een kostbare schat. Toen Ernst op onderzoek uitging, deed hij een vondst die hem nu, meer dan dertig jaar later, nog steeds bezighoudt. “In een kast vond ik zes dozen met maar liefst 235 grootbeeld kleurnegatieven uit de jaren vijftig en zestig” vertelt hij. “Geen idee hoe ze daar terecht waren gekomen. Ik wist echter meteen dat ze heel speciaal waren en redde ze van de ondergang.”

Ernst Lalleman negatieven Foto Americain Den Haag go with the vlo

In een verlaten pand in hartje Den Haag deed Ernst Lalleman een wonderbaarlijke ontdekking.

Ernst Lalleman bloemstukjes Foto Americain go with the vlo

Tussen alle smerigheid vond hij foto’s die roken naar rozen.

Foto Americain Ernst Lalleman kinderen nostalgie go with the vlo

“Lach eens naar het vogeltje en probeer niet op mama’s sturende handje te letten.”

Ernst Lalleman Foto Americain kinderen jaren vijftig go with the vlo

Een lease-autootje om de kinderkiekjes wat op te fleuren.

Ernst Lalleman Foto Americain Den Haag ouder echtpaar go with the vlo

Sommigen waren al een leven lang gelukkig samen.

Ernst Lalleman Foto Americain bruid Den Haag go with the vlo

Anderen tortelden nog maar net.

Ernst Lalleman Wie zijn wij Foto Americain Den Haag go with the vlo

Weet jij de namen van dit koppel en baltalentje? Laat het Ernst dan weten.

Ernst had het scherp opgemerkt. De negatieven bleken afkomstig te zijn van Foto Americain, eind jaren vijftig de beste fotostudio van Den Haag. Stuk voor stuk portretten, tonen ze een dwarsdoorsnede van de Haagse bevolking van toen. Jonge koppeltjes die aan het begin stonden van een leven samen, kinderen met hun bonte speelgoed, gezinnen, diva’s op leeftijd die – steevast vergezeld van een groot bloemstuk – hun beste Vogue-pose aannamen.
Ze illustreren een uiterst bijzondere periode in onze geschiedenis, vindt Ernst. “Je kunt goed zien dat de Nederlandse samenleving richting een hoogtepunt ging. Het was vijftien jaar na de Tweede Wereldoorlog en er heerste een gevoel van eensgezindheid. De mensen waren samen door de oorlog heen gekomen en het was de tijd van de wederopbouw. De economie bloeide. Op de foto’s oogt iedereen welvarend, verzorgd en ontspannen.”

Vlijmscherpe kalknagels
Ernst, tegenwoordig zelf documentair fotograaf in Barcelona, werd gegrepen door het vakmanschap. “De technische kwaliteit van de beelden is zeer hoog. Als je inzoomt, zie je talloze details. Sieraden, schrammen, jeugdpuistjes, zelfs kalknagels. Wanneer ik lang naar zo’n foto kijk, lijkt het alsof die persoon zo tegen me kan spreken. Je kunt bijna voelen wat hij of zij zei vlak voordat de fotograaf afdrukte. Ze brengen je dicht bij het leven van toen. Alsof je er zelf bij bent.”
Volgens Ernst zit er eigenlijk geen mislukte foto tussen. “De fotograaf kon niet even op zijn schermpje kijken of iemand soms zijn ogen dicht had en het dan overdoen. Bovendien waren het negatief en het ontwikkelen hiervan duur, dus men schoot niet gewoon een paar extra foto´s voor de zekerheid. Nee, die ene moest goed zijn.”

Ernst Lalleman Foto Americain jongetjes go with the vlo

In één keer goed. Working the camera like a pro.

Foto Americain wie zijn wij Ernst Lalleman go with the vlo

Strak op de foto. Moeders had nog even snel een liniaal langs hun pony’s gelegd.

Ernst Lalleman Foto Americain Hollywood smile go with the vlo

“Toon me jullie beste Hollywood-glimlach!”

Wie zijn wij Foto Americain Ernst Lalleman go with the vlo

Zouden deze schattige topmodellen nog in leven zijn?

Foto Americain Ernst Lalleman Wie zijn wij bloemstuk go with the vlo

Dit bloemstuk draaide overuren.

Foto Americain foto bloemstuk Ernst Lalleman wie zijn wij go with the vlo

Vamp in fuchsia.

Ernst Lalleman Foto Americain wie zijn wij bloemen go with the vlo

Wie ruisten daar door het struikgewas? Weet jij het?

Natuurlijk wilde Ernst weten wie de mensen op de foto’s waren en hun verhalen kennen. Toch duurde het een lange tijd voordat hij daar echt werk van kon maken. Deels vanwege de hoge ontwikkelingskosten en deels omdat het lastig was om de negatieven onder de aandacht te brengen. Zeker eind jaren tachtig. “Ik heb er enkele in zwart-wit afgedrukt in mijn doka, maar daar bleef het bij. In die tijd had je niet de mogelijkheden van nu. Er was zelfs geen internet.”
Vorig jaar besloot Ernst dat het er nu maar eens van moest komen. Hij digitaliseerde ze alle 235 en plaatste ze kort voor kerst op Facebook en op zijn eigen website met de volgende oproep: “Wie zijn zij? Welke verhalen schuilen er achter al deze baby’s, kinderen, jonge mensen, partners, echtparen, ouderen en huisdieren? Kan iemand van de gefotografeerden zich de dag nog herinneren dat de foto gemaakt werd?” Wat er toen gebeurde, overtrof al zijn verwachtingen. Ernst kreeg honderden reacties. Zijn zoektocht haalde zelfs de media.

Intense teckel en andere prikkelende portretten
Inmiddels is van 32 foto’s bekend wie erop staan. Zo spotte ene Henk, thans woonachtig in Texas, zijn zusje Henny en haar verloofde Dave. Dave was een Amerikaanse marinier en bewaker van de Amerikaanse ambassade in Den Haag. Iemand anders ontdekte haar lang geleden overleden broer als achttienjarige. En de tachtigjarige Ria zag zichzelf ineens terug als 21-jarige. Ernst werd geraakt door het verhaal van een vrouw die haar nu 86-jarige en licht dementerende moeder An herkende. “Haar moeder wist niet meer van het bestaan van de foto af. Bij het terugzien zei ze dat ze vond dat ze er fantastisch op staat. An denkt dat haar moeder de foto destijds betaald heeft, omdat zij daar in 1959 zelf geen geld voor had. Verder vertelde ze dat er later nog een schilderij van haar is gemaakt met de foto als voorbeeld.”

Ernst Lalleman Wie zijn wij Foto Americain Den Haag fifties go with the vlo

De hier afgebeelde foto’s vormen slechts een deel van de collectie. Ze staan alle 235 op de site van Ernst.

Ernst Lalleman Foto Americain teckel Wie zijn wij go with the vlo

Teckel met het eeuwige leven. Alsof hij ieder moment kwispelend op je af kan komen.

Foto Americain Ernst Lalleman cowboy go with the vlo

“Tell me I’m cute, or I’ll shoot!”

Den Haag Foto Americain Ernst Lalleman Wie zijn wij go with the vlo

Nog meer ruikertjes. Als jonge blom liet je weten dat je in de bloei van je leven was.

Ernst Lalleman Foto Americain gezin Den Haag go with the vlo

Vier stijlen, één gezin.

Ernst Lalleman archief kleurnegatieven Den Haag speurtocht go with the vlo

Ze konden broers zijn, maar kwamen waarschijnlijk uit twee totaal verschillende Haagse milieus.

Ernst Lalleman Marian Foto Americain Den Haag go with the vlo

Marian ging er eens gezellig voor staan.

Welk beeld vindt Ernst het leukst? “Ik heb meerdere favorieten. Allereerst de teckel die alleen poseert. Iedereen die weleens geprobeerd heeft om zijn hond te fotograferen, weet hoe moeilijk dit is. Laat staan met een technische camera waarmee het maken van een foto wel een minuut kan duren. Je kijkt recht in de ziel van dit dier. Een andere favoriet is het gezin met het vlinderbrilmeisje in de witte jurk. Alle vier de mensen zijn zeer eigenzinnig en verschillend en toch vormen ze een eenheid door hun lichaamstaal. Er is duidelijk een onderlinge chemie. Ik kan uren naar deze foto staren. Wat zou ik ze graag enkele vragen stellen.”
Naar sommige ogenschijnlijk simpele portretten kan Ernst eveneens blijven kijken. “Zoals de twee mannen met snor. Ze zijn van ongeveer dezelfde leeftijd en lijken op elkaar, maar zijn zo verschillend qua stijl en karakter. Ik stel me voor dat de man in de witte trui bij vervoersmaatschappij HTM werkte en de man in het nette pak bij een uitgever of zo.”
Minstens zo boeiend vindt Ernst de jonge man in het donkerblauwe jasje. “Hij oogt mooi sereen en tegelijkertijd zie je verdriet. Ondanks zijn ontwapenende bijna-glimlach verraadt zijn houding iets van lijden. En als laatste natuurlijk het meisje Marian. Zij is de enige van wie de naam op het negatief geschreven staat. Ik vermoed dat zij een bekende van de fotograaf was. Haar hele houding verraadt een gemak dat de anderen niet hebben. Het lijkt haast een snapshot.”

Gratis high-res bestand
Ernst wil nog dit jaar een galerie/winkel/workshop in zijn woonplaats Barcelona openen, waarbij een rol is weggelegd voor deze unieke collectie. Alle enthousiaste reacties sterken hem in de overtuiging dat de tijd rijp is voor ‘slow-fotografie’. “Soms lijkt het alsof je nu alleen nog meetelt als je veel volgers hebt op social media. Mensen consumeren foto’s alsof het massaproducten zijn. Hoe meer, hoe beter. Ze swipen er razendsnel doorheen. Niets mis mee, want social media zijn prachtige tools om mensen te verenigen, maar ik wil in mijn eigen werk als fotograaf het liefst ook dat mensen lang naar een beeld kijken en er allerlei dingen bij voelen. Dat ze ze echt beleven. Ik zie aan de statistieken dat mensen gemiddeld zeer lang op mijn webpage blijven hangen om van deze oude foto’s te genieten. Doel bereikt dus!”

Ernst Lalleman Foto Americain Den Haag bruidspaar go with the vlo

De negatieven hebben die typische jaren vijftig-kleuren. Genieten!

Ernst Lalleman Wie zijn wij Foto Americain bloemstuk go with the vlo

Mannen hadden zo te zien weinig met bloemstukken.

Foto Americain Ernst Lalleman bloemen wie zijn wij go with the vlo

Verstilde glamour.

Ernst Lalleman Wie zijn wij Den Haag Foto Americain go with the vlo

Influencers denken dat zij de voetjes-naar-binnen-pose bedachten, maar dat is toch echt niet zo.

Foto Americain Ernst Lalleman bloemen diva wie zijn wij go with the vlo

Tot hun vreugde zagen diverse mensen al een verloren gewaand beeld van zichzelf of een geliefde terug.

Ernst Lalleman Wie zijn wij honden Foto Americain go with the vlo

Eigen hond of stiekem een lenertje van fotostudio Foto Americain?

Ernst Lalleman Wie zijn wij Foto Americain oudere mensen go with the vlo

Soms zie je de ongemakkelijkheid. Anders dan in onze selfietijd waren mensen niet gewend om te poseren.

Ernst hoopt dat het hem lukt om van alle geportretteerden de identiteit te achterhalen. Op zijn site houdt hij nauwkeurig de laatste stand bij. Volgende week vrijdag zit hij in het programma Tijd voor MAX om over de foto’s te praten. Dit levert vast weer vele nieuwe aanknopingspunten op. “Verder heeft het Fotomuseum Den Haag me benaderd voor een tentoonstelling aan het eind van dit jaar. Gaaf hè?” Hij benadrukt dat hij absoluut niet uit is op geldelijk gewin. “Ik wil mensen gewoon blij maken met verloren gewaande beelden van zichzelf, geliefden of familieleden.” Dus neem eens een kijkje, wie weet staat er wel een bekende van je tussen. “Iedereen die zichzelf of een familielid herkent, kan een high-res bestand krijgen,” belooft hij.

Alle 235 foto’s staan op ernstlalleman.com/wie-zijn-wij. Herken je iemand? Mail dan naar ernstlalleman@gmail.com.

Een korte versie van deze tekst verscheen onlangs in Volkskrant Magazine. Daarin deel ik elke zaterdag bijzondere objecten en adressen.

 

Ernst Lalleman Foto Americain hond meisje go with the vlo

Aan het eind van dit jaar volgt er een tentoonstelling in Fotomuseum Den Haag.

 

Deel dit artikel!
Facebooktwittergoogle_plusmail

 

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,


Over de auteur



Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Omhoog ↑