...

Tijdcapsule

Gepubliceerd op 18 april, 2016 door Danny Post

0

Het duistere metrogeheim van Madrid

Onder de straten van het moderne Madrid ligt een verlaten metrostation waar het voor eeuwig 1919 zal blijven. Chamberí heet deze spookachtige plek en je kijkt er je ogen uit, zegt fotograaf Jan Sluijter. “Het voelt alsof je een geheim ondergronds gangenstelsel ontdekt.” 

Met dank aan: Jan Sluijter Photography

Wie afdaalt in het metrostation Chamberí hoort het geluid van zijn voetstappen weerkaatsen tegen de witte tegelmuren. Er is al vijftig jaar geen metro meer gestopt en de gangen zijn uitgestorven. Terwijl overal in Madrid de metrostations bedrijvige bijenkorven vormen waar mensen over de perrons krioelen, heerst in Chamberí een serene stilte. De Nederlandse fotograaf Jan Sluijter stuitte drie jaar geleden bij toeval op deze tijdcapsule en hij vond het een onvergetelijke ervaring. “Ik was een paar dagen voor zaken in Madrid en tijdens mijn speurtocht naar mooie fotografeerlokaties kwam ik achter het bestaan van deze bijzondere plek,” vertelt hij. “Bij binnenkomst stap je direct terug in de tijd. Meteen valt je het oorspronkelijke interieur van het metrostation op. Redelijk donkere gangen bekleed met de Sevillaanse tegels. De sobere, oorspronkelijke bewegwijzering op de wanden. Het is allemaal onaangetast, ‘frozen in time’.”

Madrid metrostation go with the vlo 2

Decennialang bleven de gangen van metrostation Chamberí onaangeroerd. (Flickr/Jan Sluijter)

Madrid metrostation go with the vlo 14

Het vierkant in het plafond was vroeger een lichtkoepel, maar werd dichtgemaakt. (Flickr/Daniel Dionne)

Madrid metrostation go with the vlo 5

Reclames op tegeltableaus, zo worden ze echt niet meer gemaakt. (Flickr/Jan Sluijter)

Madrid metrostation go with the vlo 3

Nee, die camera hing er in 1919 nog niet. Die is er vanwege het 21e-eeuwse jatten. (Flickr/Jan Sluijter)

Madrid metrostation go with the vlo 7

El trust in Jan: dit is een hele betoverende plek. (Flickr/Jan Sluijter)

Jan doolde een tijdje rond met zijn camera in de hand (een aantal foto’s die hij maakte zie je in deze reportage) en verwonderde zich over alles wat hij zag. “Het mooist zijn de kleurrijke reclames op tegeltableaus aan de wanden van de perrons. Ze ademen de sfeer uit van de jaren twintig. Onduidelijk is of ze zo zijn aangetroffen of dat ze onder dikke lagen papieren reclames vandaan kwamen. Ook de primitief ogende en rammelende metalen toegangspoortjes staan erbij alsof ze gisteren nog in gebruik waren.”

Schoonheidsslaapje van veertig jaar
Hoe het kon dat zo’n stukje oud Madrid perfect geconserveerd bleef? Dat heeft ironisch genoeg met de vernieuwingsdrang van de Spaanse hoofdstad te maken. Chamberí, dat deel uitmaakte van de allereerste metrolijn van Madrid en in 1919 werd geopend door koning Alfonso XIII, werd gesloten tijdens een drastische modernisering van het metrostelsel. Jan: “In de jaren zestig barstte het ondergrondse netwerk uit zijn voegen en voerde het Madrileense metrobedrijf een aantal ingrijpende maatregelen door. Om langere treinen te kunnen laten rijden, werden alle metrostations met enkele tientallen meters verlengd. Vervolgens werden de stations totaal gemoderniseerd naar de maatstaven van die periode. Alles werd strak afgewerkt met witte panelen. Efficiënt en onderhoudsvriendelijk, maar tegelijkertijd vrij karakterloos.” Chamberí ontsnapte echter als enige aan de brute slopers. Omdat het station was gebouwd in een bocht en bovendien al veel te dicht tegen twee andere metrostations lag, werd besloten om de boel maar zo te laten en de halte Chamberí op te heffen. Op 22 mei 1966 doofden de lichten.

Madrid metrostation go with the vlo 4

In 1966 werd Chamberí zonder pardon van de metrokaart geveegd. (Flickr/Jan Sluijter)

Madrid metrostation go with the vlo

Eens schoten duizenden reizigers door deze toegangspoortjes. (Flickr/Jan Sluijter)

Madrid metrostation go with the vlo 13

Rechts vind je de uitgang, maar waarom zou je al weggaan? (Flickr/Daniel Dionne)

Madrid metrostation go with the vlo 24

Deze koffie-advertentie heeft nog niets van haar kleur en glans verloren. (Flickr/Alfonso Silóniz)

Madrid metrostation go with the vlo 29

Dit zou een hele goede locatie zijn voor een kostuumdrama. Of een griezelfilm. (Flickr/Leticia Ayuso)

En die bruuske sluiting in 1966 bleek achteraf de redding van Chamberí, stelt Jan. Het werd niet verminkt zoals de andere oude metrostations van Madrid en daardoor bleven talloze originele details goed bewaard. “De ingangen werden afgesloten zodat je op straatniveau niet meer zag dat er ooit een metrostation was geweest. En zo raakte Chamberí geleidelijk in de vergetelheid. Totdat het ongeveer tien jaar geleden werd herontdekt! Al die tijd heeft dit bijzondere bouwwerk als het graf van Toetanchamon onder de grond zijn geheimen bewaard om veertig jaar later als een soort Doornroosje te worden wakker gekust.”

Spooktreinen in Chamberí?
Vanaf 2006 werd Chamberí grondig schoongemaakt en gerestaureerd. In 2008 opende het als museum. “Na meer dan veertig jaar overgeleverd te zijn geweest de elementen viel er natuurlijk een boel op te knappen,” aldus Jan. “Daarnaast moest er een nieuwe toegang gebouwd worden, eentje die het ook voor minder validen mogelijk zou maken om af te dalen.” De restauratie is met heel veel liefde en respect uitgevoerd, zegt hij. Als je een keer in Madrid bent, moet je beslist gaan kijken. De stad heeft er met Chamberí een volstrekt uniek museum bijgekregen. En des te interessanter voor ons Nederlanders: de toegang is geheel gratis. Al moet je wel even zoeken om het station te vinden, lacht Jan. “De nieuwe ingang op Plaza de Chamberí is vrij onopvallend. Je loopt er zo aan voorbij. Maar dat verborgen karakter maakt het extra spannend.”

Madrid metrostation go with the vlo 11

Geheime wereld. Wie mazzel heeft, loopt in zijn uppie door de gangen. (Flickr/Mundotorpe)

Madrid metrostation go with the vlo 10

De verlichting op het station werd bewust zo gedempt mogelijk gelaten. (Flickr/Pablo A. Mendivil)

Madrid metrostation licht go with the vlo

Gelukkig schijnt deze Nederlandse Philips-reclame je bij in het halfduister. (Flickr/Alfonso Silóniz)

Madrid metrostation go with the vlo 15

Glazen wanden scheiden de perrons van de sporen die nog steeds gebruikt worden. (Flickr/Pablo Cueva)

Madrid metrostation go with the vlo 9

“Attentie: langs perron twee passeert de gejaagde moderne mens.” (Flickr/Daniel Dionne)

Doordat Chamberí redelijk onbekend is bij het grote publiek, struikel je er nog niet over de toeristen. Toen Jan het station bezocht, waren er weinig andere mensen binnen. De fotograaf kwam op de trappen bijna niemand tegen. Enthousiast: “Het voelt echt alsof je zelf een geheim ondergronds gangenstelsel ontdekt.” Zelfs op drukkere dagen valt het mee qua hectiek, want men laat een beperkt aantal belangstellenden tegelijk toe. Eén persoon erin, één persoon eruit is het dan. Zo blijft de spooky atmosfeer, waar de meesten toch voor komen, behouden. Schrik trouwens niet wanneer je vanuit een van de donkere tunnels de lichten van een metro ziet opdoemen. Het is geen spooktrein met overleden reizigers die je komt halen. Het is een echte metro uit 2016. De sporen van Chamberí zijn namelijk wel altijd in gebruik gebleven. Vele malen per uur raast de 21e eeuw hard aan het station voorbij. Niet dat de mensen die op de perrons staan veel zin zouden hebben om in te stappen en terug te keren naar hun jachtige bestaan. Laat hen nog maar even lekker in 1919 blijven.

Je vindt het metrostation Chamberí op Plaza de Chamberí. Het wordt ook wel Andén 0 (Perron Nul) genoemd en is iedere vrijdag open van 11.00 tot 13.00 uur en 17.00 tot 19.00 uur en op zaterdag en zondag van 10.00 tot 14.00 uur. Meer info: metromadrid.es.

 

Madrid metrostation go with the vlo 16

Even wat gal spuwen: hoe zonde dat die andere stations wél verpest werden. (Flickr/Jan Sluijter)

Chamberi station go with the vlo

De ingang. Sla deze foto héél goed op in je hoofd. (Wikipedia/Museo8bitsFlickr/Alfonso Silóniz)

Madrid metrostation go with the vlo 25

Fijn voor gierige Hollanders: er is niemand die je kaartjes checkt. (Flickr/Antonio Tajuelo)

Madrid metrostation go with the vlo 12

Het rondzwerven in Chamberí is geheel gratis! (Flickr/Daniel Dionne)

 

Deel dit artikel! Facebooktwittergoogle_plusmail

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , ,


Over de auteur



Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Omhoog ↑