...

Kassa! LOT 33 Helene Smit bureau Pierre Chareau zoldervondst go with the vlo

Gepubliceerd op 18 juli, 2018 door Danny Post

0

Het mysterieuze oude bureau van twee ton

Zonder dat ze het wist, had Helene Smit een uiterst kostbaar designbureau op zolder staan. Het ding bracht twee ton in het laatje én gaf haar het idee voor de spannende roman LOT 33.

Foto’s: Helene Smit, Rias Immink

Laatst werd bij Sotheby’s Parijs een Chinese vaas geveild voor 16,2 miljoen euro. De porseleinen schoonheid had vele decennia bij enkele Fransen op zolder gelegen. Hoewel ze er zelf nooit veel aan vonden, lieten ze er op een dag toch maar eens een expert van Sotheby’s naar kijken. Je kon nooit weten. Het werd een life-changing moment. De vaas bleek in de achttiende eeuw te zijn gemaakt voor keizer Qianlong uit de Qing-dynastie en was volstrekt uniek. Kassa!
Ook in Nederland worden soms spectaculaire zoldervondsten gedaan. Wie daar alles vanaf weet, is Helene Smit. Op de zolder van haar grote jaren dertig-woning in Zeist stond al eeuwen een mysterieus bureau: het had een gekke vorm, was blauw geverfd en beplakt met poëzieplaatjes. Het bureau was er al toen Helene het huis betrok, maar ze besteedde er nooit aandacht aan. Totdat ze twee jaar geleden ging verhuizen. Het ding zou éindelijk naar het grofvuil verdwijnen, maar omdat het zo zwaar was, stelde ze dit voortdurend uit. Gelukkig maar.

Helene Smit bureau Pierre Chareau design go with the vlo

Onder dat lelijke blauwe velletje zat een heuse designklassieker verborgen.

Helene Smit LOT 33 bureau Pierre Chareau go with the vlo

Sinds haar zoldervondst loopt Helene Smit met een grote glimlach door het leven.

Pierre Chareau bureau Frankrijk design go with the vlo

Pierre Chareau was een meestermeubelmaker. Dit is een ander bureau van zijn hand. (Wikipedia/I, Sailko)

Pierre Chareau design bureau Helene Smit go with the vlo

Het kostte veel moeite en geld om het bureau in oude luister te herstellen.

“Een kennis vroeg of hij nog eens door mijn huis mocht lopen, omdat hij het er zo mooi vond. Zijn oog viel direct op het bureau. Hij maakte foto’s en stuurde ze naar musea. Binnen een week stond er iemand van Sotheby’s Parijs op de stoep.” Het bureau stamde uit 1929 en kwam uit de koker van de Franse Pierre Chareau, een van de grootste meubelontwerpers van de twintigste eeuw. Het bureau werd gerestaureerd en bij Sotheby’s geveild. Opbrengst? Twee ton.
Toch betekent dit volgens Helene niet dat ze nu zwemt in het geld. “Met de opbrengst van het bureau en de bijbehorende tabouret (krukje) moest ik ook de restauratie, het vervoer naar Parijs en de commissie aan Sotheby’s betalen. Verder kreeg die kennis nog een percentage. Dit hadden we vooraf met elkaar afgesproken. En vergeet de belasting niet.”

Een meubel met geheimen
Het geld dat overbleef, gebruikte Helene om een lang gekoesterde wens in vervulling te laten gaan: het uitbrengen van een eigen boek. LOT 33 is de titel en het gaat natuurlijk over de vondst van het bureau en wat dit losmaakte. Want zonder al te veel te verklappen: Helene kwam erachter dat het bureau een bewogen geschiedenis achter de rug had voordat het bij haar op zolder belandde. Omdat de kans bestond dat het om nazi-roofkunst ging, moest ze zoveel mogelijk over het bureau te weten komen. Haar gegraaf haalde een heleboel overhoop. Het bureau bracht mensen geluk én ongeluk, ontdekte ze. Bovendien begon haar dochter Fréderique zich ineens vreemd te gedragen toen ze hoorde dat haar moeder het bureau wilde laten veilen. Ze smeekte haar om dit niet te doen. De naam Fréderique dook sowieso steeds weer op tijdens Helenes speurtocht. Alsof het bureau bewees dat er meer is tussen hemel en aarde. De rillingen liepen haar af en toe over de rug. “Dit verhaal móest geschreven worden.”
Helene goot haar belevenissen in een romanvorm om ze lekker leesbaar te maken, maar LOT 33 is volgens haar voor 75 procent non-fictie. “Het meeste is precies zo gegaan als in het boek beschreven staat. De angst dat ik nazi-roofkunst in huis had, de verschillende Fréderiques, het mysterie rond het informatiegevoelige pand in Zeist, de stress op de dag van de veiling. Ik heb alleen de namen van de adellijke families veranderd om hun privacy te waarborgen. Verder heb ik enige gaten in de historie op basis van de verhalen van de kwieke barones nader ingevuld.”

Helene Smit bureau Pierre Chareau Sotheby's Parijs go with the vlo

En dan staat je bureau ineens bij Sotheby’s Parijs. Het werd geveild onder lotnummer 33.

Helene Smit bureau Pierre Chareau Sotheby's Parijs go with the vlo 2

Helene was op van de zenuwen tijdens de veiling. Na afloop kon de champagne open. Twee ton!

Helene Smit Lot 33 bureau Pierre Chareau Sotheby's go with the vlo

Haar dochter Fréderique siert de cover van LOT 33. Ook zij voelde een connectie met het bureau.

Maison de Verre Parijs Pierre Chareau go with the vlo

Maison de Verre. Pierre Chareau ontwierp tevens hele coole huizen. (Wikipedia/Subrealistsandu)

Helene leerde ook dat het vinden van zo’n schat soms het lelijkste in mensen naar boven haalt. Ze kreeg allerlei narigheid met haar kennis. Deze man stelde zich na de zoldervondst behoorlijk bezitterig op. Het was zogenaamd zijn bureau, terwijl het nota bene in Helenes huis stond. Uiteindelijk werd de sfeer tussen de twee zo grimmig dat het tot een breuk kwam. “In LOT 33 heb ik het gedoe tussen ons nog niet eens zo gedetailleerd opgeschreven. Het werd in werkelijkheid nog veel vervelender allemaal. Ik heb deze man erna nooit meer gezien, maar zonder hem had ik geen verhaal gehad. Vandaar dat ik hem toch altijd dankbaar zal blijven.”
Weet Helene eigenlijk wie het bureau op de veiling gekocht heeft? “Nee en dat maakt me ook niet echt uit. Ik hoop alleen dat het bureau die persoon net zo zal betoveren. Het heeft me waardevolle avonturen opgeleverd. En nog steeds. Zo ben ik uitgenodigd om volgende week het Maison de Verre (Glazen Huis) in Parijs te bezoeken. Dit is een van de meest iconische huizen ter wereld en werd mede ontworpen door Pierre Chareau. Echt heel uniek!”

LOT 33
Helene Smit
Paris Books
ISBN 978 94 921 7992 0
Prijs: € 20,-
helenesmit.nl

 

Deel dit artikel!
Facebooktwittergoogle_plusmail

 

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,


Over de auteur



Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Omhoog ↑