...

MCB Go with the Vlo monopoly bordspel

Gepubliceerd op 2 januari, 2016 door Marie-Cecile Beniers

0

Ouderwets Monopoly spelen?

Monopoly bestaat tachtig jaar en om dat te vieren is er een speciale retro-editie uitgebracht. De oude pionnen en houten huisjes herleven. Wij doken in de geschiedenis van dit beroemde spel en wat blijkt? De bedenker was niet vies van vals spel!

Oud en nieuw ook lekker gevierd met oliebollen, champagne én een ouderwets bordspelletje? Persoonlijk ben ik gek op analoge games als Mens-erger-je-niet, Barricade en natuurlijk Monopoly! Het legendarische spel wordt hier gespeeld op een oud bord dat ik uit mijn ouderlijk huis heb gesleept en waarschijnlijk al zo’n veertig jaar oud is. Maar als ik de nieuwe retro-editie van dit tachtig jaar oude spel opgestuurd krijg, gaat mijn vintage hart even sneller kloppen.

Hoog spel
Houten huizen en hotels zoals we die alleen nog maar kennen van oude foto’s, houtkleurige dobbelstenen en Kans- en Algemeen Fondskaarten met een typografie in de stijl van de jaren dertig. Geweldig! De grootste plus is echter wat mij betreft de vorm van de oude pionnen. Het metalen poesje, badkuipje en geldzakje zijn naar het voorbeeld van de bedeltjes zoals maker Charles Darrow die tijdens het maken van zijn eerste spel dankbaar leent van zijn vrouw.

Monopoly Go with the Vlo

Tachtig jaar! En dat vier je natuurlijk met een vintage editie.

Monopoly Go with the Vlo

Iedereen wil zich over dit straatkatje ontfermen.

Monopoly Go with the Vlo

Back to the thirties, met oude Kans- en Algemeen Fondskaarten.

In de eerste versies zie je deze pionnen ook terug. Het gevaar met deze ‘bedeltjes’ is dat de jongste spelers allemaal met de poes (want het schattigst) willen spelen. De strijd begint wat dat betreft al voordat er nog maar één dobbelsteen is gegooid. Eén klein minpuntje is er ook: het geld. Dat is namelijk zoals alle jongste versies met de munteenheid ‘M’. Echt retro was het natuurlijk als er in de oude vertrouwde guldens kon worden betaald, of -als we echt willen teruggrijpen naar de begintijd van Monopoly- in dollars.

De aanhouder wint
Het verhaal achter Monopoly leest als de good old American dream. Middenin de crisistijd van de jaren dertig raakt de Amerikaanse verwarmingsmonteur Charles B. Darrow zijn baan kwijt. Amper nog geld, maar met genoeg vrije tijd, knutselt hij een spel in elkaar waarbij je door straten te kopen en huizen te bouwen zoveel mogelijk geld moet verdienen. Degene die uiteindelijk met het meeste geld overblijft, is de winnaar. Monopoly is geboren. Darrow klopt aan bij Parker Brothers, maar hij en zijn bordspel staan in no time zonder deal op straat (een echt fijne neus voor goede spellen moet daar blijkbaar nog worden ontwikkeld?).

Monopoly Go with the Vlo

Bedenker Charles Darrow: “Penny for your thoughts.”



 

Darrow laat zich (gelukkig) niet uit het veld slaan en besluit met de hulp van een vriend die drukker is, vijfduizend spellen te maken. Hij verkoopt ze in een warenhuis in Philadelphia en –je raadt het al- ze vliegen de deur uit. Een jaar later schieten de mannen bij Parker Brothers wakker en beseffen ze wat voor goudmijntje ze hebben laten lopen. Alsnog bieden ze Darrow een contract aan. Binnen één jaar worden meer dan een miljoen spellen gemaakt én verkocht. Inmiddels is Monopoly het spel dat wereldwijd iedereen wel kent. De varianten die ervan zijn uitgekomen zijn bijna eindeloos: Harry Potter, The Beatles, Star Wars, bedrijven kunnen zelfs hun eigen Monopoly bestellen.

The winner takes it all
Het is een mooie en inspirerende geschiedenis van Charles Darrow. Maar het lijkt erop dat Darrow een beetje heeft vals gespeeld. Het verhaal achter Monopoly is niet alleen het bekende ‘van krantenjongen tot miljonair-verhaal’, maar kent ook een duister randje. Als Darrow met zijn idee komt, bestaat er namelijk al een spel dat heel veel weg heeft van Monopoly. Het zogenoemde Landord’s Game heeft ook straatnamen, een elektriciteitsbedrijf en zelfs een gevangenis! Het lijkt erop dat Darrow The Landord’s Game heeft gebruikt, hier en daar wijzigingen aanbracht (en vooruit, het zo heeft verbeterd) en het spel omdoopte tot Monopoly. Journalist Mary Pilon is in ieder geval hiervan heilig overtuigd. Vijf jaar lang doet ze onderzoek naar het beroemde spel en schrijft ze haar ontdekkingen op in haar boek The Monopolists, obsession, fury, and the scandal behind the world’s favorite board game.

Go with the Vlo monopoly

Charles Darrow greep zijn kans(kaart).

Monopoly Go with the Vlo

The Landlord’s Game, beter goed gejat dan slecht bedacht.

Monopoly Go with the Vlo

Elizabeth Magie: “Ik ben de echte geestelijke moeder!”

Hierin vertelt ze hoe de Amerikaanse Elizabeth Magie al in 1904 het spel The Landlord’s Game maakt. Deze Elizabeth is een overtuigd feminist, zeer intelligent en een kritisch denker. De ironie wil dat zij het spel juist ontwikkelt om zo kinderen (en volwassenen) aan het denken te zetten over de vervelende en zelfs verwoestende aspecten van het kapitalisme. Elizabeth vraagt patent aan voor haar spel en biedt het zelfs aan bij de Parker Brothers. Maar daar zien ze er- je raadt het al- geen brood in. Uiteindelijk geeft ze het spel in eigen beheer uit en wordt The Landlord’s Game zo in verschillende delen van Amerika gespeeld. Spelers maken gaandeweg zelfs hun eigen variant door de straatnamen aan te passen aan die van hun eigen stad. En zo schuift The Landlord’s Game langzaamaan richting de Monopolyversie. Maar het is uiteindelijk Darrow die het idee weet te verzilveren en er schathemelrijk van wordt.

Dirty games
In 1935 koopt Parker Brothers alsnog de rechten van Elizabeths spel. Voor een schamele vijfhonderd dollar. Waarschijnlijk doet de fabrikant dit om gedoe tussen de twee bordspellen te voorkomen. The Landlord’s Game komt ook op de markt maar zal nooit het grote succes kennen van Monopoly. Sterker nog, uiteindelijk raakt het spel helemaal in de vergetelheid. Net als Elizabeths verhaal. Gaandeweg de jaren kent niemand nog haar naam, laat staan het spel. Die geschiedenis wordt echter weer opgegraven in de jaren zeventig als econoom Ralph Anspach met zijn Anti-Monopoly komt, een variant op het alom bekende spel en eigenlijk helemaal in de geest van Elizabeth Magies versie (die in 1948 overlijdt).

Go with the Vlo monopoly

Ook heel leuk voor de heb: oude Kanskaarten.

Anti-Monopoly Go with the Vlo monopoly

Anti-Monopoly, het spel zoals Elizabeth Magie het had bedoeld…?

Bij Parker Brothers zijn ze echter not amused over Anspachs creatie en beginnen ze een rechtszaak. Om zijn verdediging kracht bij te zetten stoft de econoom het verhaal van Magie en The Landlords Game af. Sinds decennia horen mensen weer over het allereerste echte begin van Monopoly. Overigens wint Anspach de zaak en mag hij doorgaan met zijn Anti-Monopoly. En dankzij Mary Pilons boek kan er geen twijfel meer mogelijk zijn hoe het beroemde spel echt is ontstaan. Vandaag de dag is de uitgever van Monopoly (inmiddels Hasbro) niet zo flauw om toe te geven dat Monopoly inderdaad is geïnspireerd op The Landlord’s Game. En zo krijgt Elizabeth Magie jaren na haar dood toch een béétje de erkenning die ze verdient.

 

Ook de retroversie van Monopoly spelen? Wij geven één exemplaar weg! Je maakt kans op een spel door dit artikel te delen op Facebook én onze Facebook-pagina te liken. Op 9 januari maken we de winnaar bekend.

 

Deel dit artikel!
Facebooktwittergoogle_plusmail

 

Tags: , , , , , , , , , , , , , ,


Over de auteur



Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Omhoog ↑