...

Gespot oude-blikken-koffie-thee-go-with-the-vlo

Gepubliceerd op 22 november, 2016 door Danny Post

12

Van vuilnis tot fabulous, operatie blikreanimatie

Bij de vuilcontainer stonden twee mysterieuze oude blikken. Wat zat er onder hun vieze huid van gelijmd papier? Ik ging op onderzoek uit. Blik op oneindig en schrobben maar.

Het begint allemaal met mijn compleet verregende vader. Vorige week woensdag belt hij plotseling bij me aan. “Toen ik naar de stad fietste, zag ik deze dingen naast de vuilcontainer staan,” zegt hij puffend terwijl hij de druppels van zijn voorhoofd veegt. Hij wijst triomfantelijk naar zijn voeten. Daar staan twee ‘dozen’ die volledig beplakt zijn met kaftpapier. Ik weet onmiddellijk wat ik voor me heb en mijn pa weet het ook. Daarvoor hoeven we alleen maar naar de vorm te kijken en de grote letters die her en der door het papier koekeloeren. Dit zijn twee oude voorraadblikken. Zulke blikken bevatten koffie of thee en werden vroeger gebruikt in winkels. Tegenwoordig wil iedereen ze hebben voor in huis en dat merk je aan de stijgende prijzen. Voor originele blikken van Van Nelle, die verreweg het populairst zijn, betaal je al gauw vijftig euro en als ze echt in een perfecte staat verkeren zelfs het dubbele of meer.

vintage-koffieblik-dorlas-dijkstra-go-with-the-vlo-2

Achter het kaftpapier uit de jaren tachtig gaan twee topstukken uit de jaren veertig schuil.

oude-koffieblikken-rh-dijkstra-go-with-the-vlo

Ergens in Schiedam was er een meisje dat niets had met koffie en thee, maar gek was op poppen.

Op het eerste gezicht lijkt ook het grootste blik van de twee een heuse Van Nelle te zijn. De kleinere is van het kleurrijke merk Dorlas uit Gouda, dat te herkennen is aan het vrolijke figuurtje met de tulband en pofbroek. Dit blik geeft tevens een belangrijke aanwijzing voor wat er met ze gebeurde toen hun winkeldienst erop zat. Ze werden door een creatief meisje getransformeerd tot haar speelgoedkisten. Wanneer ik de deksel van het Dorlas-blik optil, ontdek ik een wirwar van poppenledematen, -meubels en -kleertjes. Ik gok dat ze uit de jaren zestig afkomstig zijn. Ook die mochten kennelijk weg. Kan ik de blikken ontdoen van het kaftpapier zonder ze te beschadigen? Ik heb geen idee. Mijn vader zet er grote vraagtekens bij, het papier lijkt te stevig vastgelijmd. Toch wil ik graag een poging wagen. Ik wil al een tijdje meer ervaring opdoen in het opknappen en herstellen van oude objecten en dit is een uitstekend beginnersproject.

Houston, we have a glue problem
Ik begin met een bad voor beide blikken. Ik heb weleens gehoord dat water slecht is voor de delicate laklaag van blikken, maar in dit geval kan ik niets beters verzinnen. Bovendien ontdek ik dat er destijds behanglijm is gebruikt en dan is lauw water juist een goed reinigingsmiddel. Ik krijg gelijk. Zodra ik het grote blik kopje onder laat gaan en vervolgens voorzichtig wrijf met een eveneens natte doek, verandert het papier in een papperige pulp. Het glijdt zonder veel weerstand van het blik. Pijn doet het wel: het papier is bedrukt met een typische jaren tachtig print. Die gaat nu verloren. Ik kan helaas niet anders. En wat er tevoorschijn komt, is nog veel mooier. Binnen een uur zijn de letters weer duidelijk leesbaar: geen Van Nelle, maar R.H. Dijkstra uit de jaren veertig. Dat gaat makkelijk denk ik en ik laat enthousiast het Dorlas-blik in het water zakken. Te snel gejuicht. Er begint een lijdensweg die pas aan het eind van de middag eindigt.

rh-dijkstra-koffieblik-poetsen-go-with-the-vlo-2

Wat zie ik? Geen Van Nelle, maar een zeldzamer blik van R.H. Dijkstra.

eighties-kaftpapier-go-with-the-vlo

Dit was even slikken. Om de blikken weer tot leven te wekken, moesten zij sterven.

dorlas-koffie-thee-blik-go-with-the-vlo

Zenuwslopend middagje. Niet te bruut poetsen en per ongeluk ook de mannetjes en letters eraf schrapen…

antieke-blikken-koffie-thee-vintage-go-with-the-vlo

En toen gebeurde er dit… Ik ging er gewoon van trillen.

Op het kleine blik zijn namelijk meerdere papierlagen over elkaar geplakt die ook nog eens steviger vastzitten. Het kost me uren om elke vierkante centimeter schoon te krijgen. Ik zweet peentjes, want er bestaat continu het gevaar dat ik de lak meetrek. Maar gelukkig, het lukt. Trots droog ik de blikken af en zet ik ze neer. En dan gebeurt er iets geks: er verschijnen grote doffe plekken op de zijkanten. Het Dorlas-blik verdwijnt zelfs helemaal achter een witte nevel. “Ik vermoed dat de lijm her en der toch dieper in de lak is getrokken,” zegt mijn vader als ik hem bel. “Dat zie je pas als ze opdrogen.” Ik voel inderdaad een stroeve aanslag. Te dun om weg te krabben zonder de lak aan te tasten, te zichtbaar om te laten zitten. Verdomme, wat nu?

Azijn en vaseline
De oplossing blijkt simpeler dan een gemiddelde Frans Bauer-uitspraak: schoonmaakazijn. Ik krijg de tip van iemand op internet: even een watje in het azijn dopen, deze langs de plekken strijken en de laatste lijmresten verdwijnen als sneeuw voor de zon. Ik doe eerst een proefwrijfje over een hoek voordat ik losga, stel je voor dat het azijn in de lak bijt, maar dat blijkt niet nodig. Het werkt echt. Ben ik even blij dat ik niet met terpentine of de agressieve autocleaner die mijn vader voorstelde, ben gaan klooien. Om het af te maken smeer ik de blikken in met een laagje zuurvrije vaseline dat ik 48 uur laat intrekken. Het ‘voedt’ de laklaag en haalt de glans terug. Wanneer ik erna met een doek de vaseline verwijder, ogen de blikken weer als (bijna) nieuw.

rh-dijkstra-blik-vintage-go-with-the-vlo

Ik kan er nog steeds niet over uit dat iemand dit bij de vuilcontainer zette.

oud-blik-rh-dijkstra-go-with-the-vlo

Hoe stop je verdere roestvorming? Met kleurloze bijenwas of toch iets anders?

dorlas-koffie-thee-blik-vintage-go-with-the-vlo

Mijn favoriet is de kleine Dorlas. Die krijgt een fraai plekje in de keuken.

dorlas-koffie-thee-blik-nostalgie-go-with-the-vlo

Hier word je toch intens gelukkig van?

Ik ben in mijn nopjes met het eindresultaat. In alle bescheidenheid durf ik de metamorfose behoorlijk spectaculair te noemen. De blikken zien er beter uit dan ik ooit had durven dromen. Ik kom in de verleiding om nog verder te gaan. Ik wil het liefst beide deksels compleet uitdeuken en de blikken behandelen met doorzichtige bijenwas om verdere roestvorming te voorkomen. Ik weet alleen niet of dit laatste middel ook werkt bij blik. Ik heb het alleen tegen de oxidatie van bronzen beelden gebruikt. En als ik het uitdeuken niet goed aanpak, kunnen de deksels weleens gaan scheuren. Laat ik voor nu gewoon tevreden zijn en het lot niet tarten. Maar mocht je nog gouden restauratietips voor me hebben, schroom niet: info@gowiththevlo.nl.

Dit gepoets smaakt naar meer
Tips kan ik zeker gebruiken voor het afgeragde Van Nelle-blik dat ik een jaar geleden opduikelde tijdens een onvergetelijke huisontruiming. Het wacht al die tijd al op een opknapbeurt en ik heb besloten dat dit mijn volgende projectje wordt. Het succes smaakt naar meer. Hoe zal ik echter te werk gaan? De bodem is zo verroest en verrot dat hij niet in de keuken kan staan zonder een oranje-bruine afdruk achter te laten, de deksel is eveneens aangetast door roest en ook de zijkanten hebben dringend liefde en aandacht nodig. Zal ik opnieuw met water en schoonmaakazijn aan de slag gaan of heeft deze kneus hele andere dingen nodig?

van-nelle-oud-blik-koffie-thee-go-with-the-vlo

Kan ik dit gammele Van Nelle-blik eenzelfde metamorfose geven? Ik ga het proberen.

van-nelle-deksel-blik-go-with-the-vlo

Wat is er te doen aan deze roestige deksel? Alle schoonmaaktips zijn welkom.

van-nelle-blik-bodem-go-with-the-vlo

En is zo’n verrotte bodem eventueel te vervangen?

Mijn vader wordt inmiddels geplaagd door gevoelens van spijt. Sinds ik hem vertelde wat oude voorraadblikken kunnen opbrengen, blijft hij erop terugkomen. “Betalen mensen er soms echt tachtig euro voor?” Shit, had hij ze maar niet zo gul op mijn stoep gedropt. Ik zie de eurotekens in zijn ogen. Sorry pa, deze blikken zijn nu lekker van mij. Ik heb er hard genoeg voor geploeterd.

Meer vintage blikken zien? Het Behouden Blik in het Groningse Uithuizermeeden is een uniek museum waarin het Nederlandse verpakkingsblik centraal staat. Een deel van hun collectie kun je ook online bewonderen: hetbehoudenblik.nl.

 

het-behouden-blik-museum-go-with-the-vlo

In Het Behouden Blik lachen ze om mijn magere collectie. Daar verzuipen ze in de coole blikken.

speelgoed-oud-poppen-go-with-the-vlo

Leuk: mijn vriendin Liesbeth ontfermde zich over de poppen uit het blik en gaat ze liefdevol repareren.

 

Deel dit artikel!
Facebookgoogle_plusmail

 

Tags: , , , , , , , , , , , , , ,


Over de auteur



12 Responses to Van vuilnis tot fabulous, operatie blikreanimatie

  1. Daisy says:

    Wauw, geweldig zo’n vondst! Zoiets zou ook mij helemaal gelukkig kunnen maken. Zelfs nu kan ik er van genieten als ik het verhaal van jou lees.
    Leuk!!
    Ik heb ook al verschillende dingen bij het vuil gevonden. De glasbak is ook een favoriete plek.

  2. Kimberley D says:

    Wat een leuk verhaal weer, ik las het als een detective 😉 Ze zijn mooi geworden, goeie tips!
    Je boft met zo’n vader! En als je het oude Van Nelle-blik op gaat knappen lees ik graag hoe je dat gedaan hebt!

    • Danny Post says:

      Ik ben begonnen, maar er is helaas weinig te doen aan alle roest. Blik is schoongemaakt en in de bijenwas gezet. Hoe nu verder? Ik ben er nog niet uit.

  3. Kimberley D says:

    Probeer anders wat restauratietips los te peuteren bij Het Behouden Blik.
    Roest sucks…

  4. josje says:

    Hoe is het met je Van Nelle blik afgelopen?
    Ik heb hetzelfde blik staan en ben op zoek naar de beste manier het blik weer te laten glanzen en de roest te stoppen.

    voor Roest las ik dat je bijenwas gebruikt. Waar koop je dat?

    • Danny Post says:

      Hi, mijn blikken glanzen weer als vanouds. Met de zoekfunctie van Go with the Vlo kun je er een heel artikel over terugvinden. Het bleek geen Van Nelle te zijn, maar een ander merk. Ik kocht mijn bijenwas gewoon bij de drogist. Ideaal ook om oxidatie van oude beelden tegen te gaan.

  5. Henk de Vries says:

    Dag Danny,
    Ik ben bezig met het schrijven van een boek over de Emmakade in Leeuwarden. Daar was vroeger R.H. Dijkstra gevestigd. Ik wil graag een foto van het blik daar in opnemen. Is het mogelijk dat ik een foto krijg met een hoge resolutie? Vr.gr. Henk de Vries

  6. Ivonne says:

    Bedankt voor de nuttige tips over roest verwijderen. Ik spaar namelijk ook coole blikken dozen. Mijn keuken staat er vol mee, maar ze moeten wel geschikt zijn voor voedingsmiddelen. Ik ben met azijn tot nu toe een heel eind gekomen. Die tip van de vaseline kende ik niet en neem ik graag mee.

  7. Esther says:

    Vraagje over de zuurvrije vaseline: kun je gewoon de vaseline van de drogist gebruiken of moet je hiervoor naar de bouwmarkt?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Omhoog ↑