...

MCB Go with the Vlo banner Charles Dellschau

Gepubliceerd op 11 januari, 2016 door Marie-Cecile Beniers

0

Vreemde kunst na jaren ontdekt in kringloopwinkel

Bijna vijftig jaar na zijn dood werd de bijzondere kunst van Charles Dellschau –bij toeval- ontdekt. En als de klant in dat tweedehands winkeltje minder oplettend was geweest, hadden we ook vandaag de dag hoogstwaarschijnlijk nooit van Dellschau gehoord.

Het verhaal van kunstenaar Charles Dellschau (en hoe zijn werk postuum erkenning kreeg) leent zich perfect voor een verfilming. Dat het nog niet is gebeurd, is ons een raadsel. Zijn leven is namelijk ontroerend en geheimzinnig tegelijk. En dan is er nog de vraag wat zijn kunst precies te maken heeft met de gespotte ufo’s in de tweede helft van de negentiende eeuw. Kortom: genoeg voer voor een sappige Hollywoodverfilming als je het ons vraagt.

Charles-Dellschau-Go-with-the-Vlo-Pete-Navarro

Welke gecodeerde boodschappen verstopte Dellschau in zijn tekeningen?

Charles-Dellschau-Go-with-the-Vlo-Pete-Navarro

De schetsboeken bond de kunstenaar eigenhandig samen met veters.

Charles-Dellschau-Go-with-the-Vlo-Pete-Navarro

Gek of geniaal?

Het begon allemaal toen de van oorsprong Russische Dellschau (1830 tot 1923) op zijn vijfentwintigste naar de Verenigde Staten kwam. Daar zou hij in de stad Houston zijn leven lang de kost verdienen als slager. Dat hij echter supercreatief was én over een enorm visionair inzicht beschikte, wist niemand. Dat werd pas duidelijk in 1969, toen een vlooier in een tweedehands zaakje op zijn notitieboeken stuitte. De tweedehands meubelhandelaar Fred Washington zag in een kringloopwinkel de twaalf grote schetsboeken die meer dan 2.500 tekeningen en collages bevatten van bizarre vliegende objecten.

Eindelijk erkenning
De tekeningen, de een nog vreemder dan de ander, intrigeerden Washington, maar de man realiseerde zich nog niet wat voor goud hij in handen had. Mary Jane Victor, studente kunstgeschiedenis, wél. Toen zij de schetsboeken op haar beurt weer in Washingtons zaak onder een stapel stoffige tapijten (!) vond zag ze meteen hoe uniek en waardevol dit werk was. Mary Jane was gelukkig zo bijdehand om een deel van het werk te kopen en te tonen aan dé kunstkenner van haar universiteit: Dominique de Menil. Die aarzelde geen moment, kocht enkele notitieboeken (voor de belachelijke lage prijs van 1.500 dollar) over en stelde direct een tentoonstelling genaamd Flight op.

Charles-Dellschau-Go-with-the-Vlo-Pete-Navarro

Move over, Jules Verne.

Charles-Dellschau-Go-with-the-Vlo-Pete-Navarro

De kunstenaar moet uren aan zijn tekeningen en collages hebben besteed.

Charles-Dellschau-Go-with-the-Vlo-Pete-Navarro

I believe I can fly.

En zo werd bijna vijftig jaar na zijn dood in 1923 de ploeterende slager Dellschau alsnog een gerenommeerde kunstenaar. Hij wordt beschouwd als een van de eerste visionaire kunstenaars van de Verenigde Staten. Zijn talloze studies van vliegende objecten zijn zowel bizar als voorspellend. Bijna al zijn werk maakte hij immers tussen 1899 en 1923, een tijd waarin vliegreizen nog zeer zeldzaam waren.

Geheim genootschap
Alsof Charles Dellschaus levensloop al niet intrigerend genoeg was, kreeg het een opmerkelijk staartje toen ufo-expert Pete Navarro zich in zijn werk ging verdiepen. Op het moment dat Navarro de expositie Flight bezocht, raakte hij enorm geprikkeld. Hij was zo onder de indruk van Dellschaus visionaire hersenspinsels dat hij meteen meer wilde weten over deze raadselachtige man.

Charles-Dellschau-Go-with-the-Vlo-Pete-Navarro

Niet gek voor een gepensioneerde slager.

Charles-Dellschau-Go-with-the-Vlo-Pete-Navarro

Verslag van een bijeenkomst van de mysterieuze NYMZA?

Charles-Dellschau-Go-with-the-Vlo-Pete-Navarro

Was dr. Michael Goree een lid van de geheime vliegclub?

Navarro ging terug naar Washingtons tweedehands zaak, waar merkwaardig genoeg nog steeds de rest van Dellschaus werk lag te verstoffen en kocht deze allemaal op. Vervolgens stortte hij zich op een diepgravend onderzoek dat jaren zou duren. Vooral het verhaal van Dellschau dat hij halverwege de negentiende eeuw lid was van vliegvereniging de Sonora Aero Club hield Navarro bezig.

Ufo of vliegmachine?
Volgens de kunstenaar ontwierpen én bouwden de leden in het diepste geheim vliegmachines en maakten ze er zelfs vluchten mee. Dat zou allemaal hebben plaatsgevonden van 1850 tot 1858, een periode waarin je slechts in een luchtballon door de lucht kon reizen. Er was echter nergens ook maar iets terug te vinden over deze eigenaardige club. Het enige dat Navarro’s intensieve speurtocht opleverde waren enkele achternamen op grafstenen op Colombia Cemetry die overeenkwamen met Dellschaus gecodeerde notities. Was de vliegeniersvereniging verzonnen door de kunstenaar? Of was het misschien onderdeel van iets veel groters? Navarro is overtuigd van dat laatste. Volgens hem zitten er allemaal gecodeerde boodschappen in de tekeningen verstopt.

Charles-Dellschau-Go-with-the-Vlo-Pete-Navarro

We zullen nooit weten of de Texaanse slager werkelijk een dubbelleven leidde als luchtvaartgenie.

Charles-Dellschau-Go-with-the-Vlo-Pete-Navarro

Bijna honderd jaar na zijn dood vergaapt de wereld zich aan Dellschaus werk.

Charles-Dellschau-Go-with-the-Vlo-Pete-Navarro

Dankzij een oplettende studente kunstgeschiedenis is Dellschau geen eendagsvlieg.

Navarro denkt dat de Sonora Aero Club deel uitmaakte van het grote verborgen genootschap dat bekend staat als NYMZA. Om het nog vreemder te maken: rond de eeuwwisseling werden in een groot deel van de Verenigde Staten ufo’s gesignaleerd. Navarro vermoedt dat er een connectie is tussen Dellschaus tekeningen en de gespotte raadselachtige vliegende objecten. Als de vliegvereniging heeft bestaan, dan zou het heel goed kunnen dat de mensen geen ufo’s maar de vliegende kunstwerken van NYMZA hebben gespot.

Verloren schatten
Fantasieën van een oude man of wel degelijk realiteit, feit blijft dat het werk van Charles Dellschau bijzonder is. Zeker als je het plaatst in de tijd en wereld waarin hij leefde. Gepensioneerd en wonend op een zolderkamertje in het huis van zijn stiefdochter moet de bejaarde Dellschau uren hebben doorgebracht met zijn schetsboeken. En niemand die er ook maar iets van af wist, laat staan het op waarde schatte. Sterker nog, waarschijnlijk is een heel deel van zijn werk verloren gegaan tijdens een rigoreuze opruimactie.

Charles-Dellschau-Go-with-the-Vlo-Pete-Navarro

Zagen de mensen dit soort objecten aan voor ufo?

Charles-Dellschau-Go-with-the-Vlo-Pete-Navarro

One day I’ll fly away.

Charles-Dellschau-Go-with-the-Vlo-Pete-Navarro

Dat Charles Dellschau over een grote fantasie beschikte, is duidelijk.

Charles’ spullen bleven na zijn dood in het huis liggen, ook toen zijn stiefdochter inmiddels was overleden. Haar man bleef er wonen, maar moest in de jaren zestig op last van de brandweer het huis opruimen. Zijn verzorgster deed dit vervolgens en gooide, zoals de kleinzoon herinnerde, een heleboel weg. De rest kwam – gelukkig- terecht bij de kringloop. Waardoor uiteindelijk toch de erkenning kwam voor de tekeningen van Dellschau. Desondanks zal een onbekend deel van zijn werk (en leven) altijd in nevelen gehuld blijven.

 

Meer zien of lezen over Charles Dellschau? Zijn werk wordt over de hele wereld geëxposeerd (vanaf volgende week bijvoorbeeld in het Istanbul Museum of Modern Art) en zijn er verschillende boeken over de Texaanse slager en zijn kunst verschenen. Nu nog wachten tot een filmproducent er brood in ziet.

 

Deel dit artikel!
Facebooktwittergoogle_plusmail

 


Over de auteur



Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Omhoog ↑